خرید بک لینک

درباره سایت

مهندسی بهداشت محیط

اهمیت مقوله بهدااشت محیط و نقش بسزایی آن در کنترل عوامل موثر بر سلامتی از یک سو و لزوم دسترسی به اطلاعات جدید و بروز در خصوص بهداشت محیط و زیر شاخص های آن از سوی دیگر، اینجانب نظام الدین منگلی زاده فارغ التحصیل رشته مهندسی بهداشت محیط از دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز را که به عنوان عضو کوچکی از خانواده مهندسی بهداشت محیط است بر این داشت که سایت مهندسی بهداشت محیط را درست کرده و اطلاعات مفیدی را در دست دوستداران مهندسی بهداشت محیط قرار دهم

بيماري وبا :

بيماري اسهالي حادي است كه توسط ميكروب ويبريوكلرا ايجاد ميشود ـ اين بيماري به طور ناگهاني با اسهال شديد و آبكي تظاهر مي كند و در صورت عدم درمان صحيح و سريع به علت از دست دادن آب و الكتروليت باعث كم آبي بدن شده و اين امر منجر به مرگ وي مي شود.

وبا بيماري اسهالي حادي است كه توسط ميكروب ويبريوكلرا ايجاد ميشود.

اين بيماري به طور ناگهاني با اسهال شديد و آبكي تظاهر مي كند و در صورت عدم درمان صحيح و سريع به علت از دست دادن آب و الكتروليت باعث كم آبي بدن شده و اين امر منجر به مرگ وي مي شود.

نگاهي به تاريخچه همه گيري هاي وبا در دنيا :

از سال ۱۸۰۰، وبا در دنيا از طريق ۷ موج بزرگ ( پاندمي ) پخش گرديده است كه  هفتمين و آخرين پاندمي در سال ۱۹۶۱ در اندونزي شروع شد و تاكنون حدود ۱۰۰ كشور را درگير نموده است.

  سال 1971 در 25 كشور آفريقايي : بيش از ۷۲۰۰۰ مورد بيماري و ۱۱۰۰۰ مورد مرگ

سال 1991 مجددا"در كشورهاي  آفريقايي  : بيش از ۱۰۰۰۰۰ مورد بيماري و ۱۰۰۰۰ مورد مرگ

سال ۱۹۹۱ به آمريكاي لاتين هم رسيد و منجر به يك اپيدمي انفجاري در آمريكاي مركزي، جنوبي و مكزيك شد. حدود ۴۰۰۰۰۰ مورد بيمار در سال اول طغيان بيماري گزارش شد و در جوامعي كه براي بار اول با آن موجه ميشدند و آمادگي كافي نداشتند منجر به ۳۰% مرگ و مير شد.

نگاهي به وضعيت كنوني وبا در جهان :

ساليانه حدود 100 تا 150هزار مورد ابتلا به بيماری وبا به سازمان جهانی بهداشت گزارش میشود كه بيشترين آن ازآفريقا ، آسيا و آمريكای جنوبی است . بنابر برآورد اين سازمان، تنها حدود 5 درصد از موارد، ثبت و گزارش میشود.

علت عدم گزارش صحيح ، نداشتن نظام مراقبت ،  ناتوانی در تشخيص موارد ابتلا و ترس از برقراری محدوديتها و موانع در تجارت و مسافرتهای بينالمللی می باشد که این موضوع در خصوص برخی كشورهای همجوار ایران دیده میشود، طوری كه كشور پاكستان در طی  پنج سال گذشته هیچ موردی از ابتلا به وبا را به سازمان جهانی بهداشت گزارش نكرده است.

نگاهي به خصوصيات ميكروبي بيماري وبا :

ويبريوكلرا در آب های تميز حدود يک هفته زنده مي ماند .در آبهای حاوی مواد آلی يا آلوده حدود يک ماه و در آبهای شور درياها تا چند سال زنده میماند .

زمانی که حرارت محيط ) دماي بالاي 20 درجه سانتيگراد ) ، ميزان شوری آب و مواد غذايی لازم برای رشد ميکروب مناسب باشند، ويبريو کلرا سريع رشد و تکثير پيدا کرده و به حد بيماریزايی می رسد. همين امر توجيه کننده حفظ چرخش بيماری در طی فصل سرما و بروز مجدد آن در فصل گرماست.

نكته مهم در انتقال بيماري وبا  توانايی زنده ماندن ويبريو کلرا در محيط يخچال و حتی داخل يخ است که اگر آب آلوده ، برای توليد يخ استفاده شده باشد، می تواند سبب ابتلای مصرف کنندگان به وبا شود  .

هر چند ميکروب وبا نسبت به خشکی يا حرارت حساس است و از بين می رود، اما میتواند در سطح مواد غذايی مانند سبزيجات ت  4 روز زنده بماند

ميکروب وبا نسبت به اسيد معده حساس است و معمولا در معده از بين می رود، مگر اين که آب يا غذای خورده شده بسيار آلوده باشد، يا اين که فرد داروهايی برای کاهش اسيديته معده مصرف كند.

بنابراین افرادي كه از داروهاي آنتي اسيد استفاده مي نمايند بيشتر از ديگران در معرض ابتلاء به وبا هستند

ويبريو کلرا در روده باريک تکثير می يابد و با توليد سم توکسين سبب میشود که مقادير فراوانی آب و املاح از جريان خون به داخل روده سرازير شده و به صورت اسهال دفع شوند. به علت اين که ميکروب سبب آسيب و زخمی شدن جدار روده نمی شود، معمولأ تب ايجاد نشده و اسهال خونی هم ديده نمیشود.

مخزن اصلي وبا آبهاي سطحي است و راه سرايت شايع در اپيدميها ، آب آلوده و غذاي آلوده است .

هرچند انسانها به طور اتفاقي با مصرف آبهاي آلوده ، آلوده ميشوند ولي نقش اصلي را در چرخه گسترش اين بيماري ايفا ميكنند زيرا خوردن آب يا غذاهاي آلوده به مدفوع آدمي شايعترين راه ابتلا به اين بيماري است.

به دلايل ناشناخته، افراد با گروه خوني O بيشترين خطر ابتلا و گروه خوني  ABكمترين شانس ابتلا به اين بيماري را دارند. امكان شيوع در مردان بيشتر از زنان است .

ميكروب بيماري وبا اواخر تابستان تا اواسط مهر با خنك شدن  هوا فعالتر ميشود و تا آن زمان نمي توان گفت بيماري مهار شده است. در نواحي اندميك بيماري در فصول تابستان و پاييز شايعتر است.

وبا در مناطق اندميك عمدتاً بيماري اطفال است اما هنگامي  كه بيماري وارد جمعيتي مي شود بالغين و كودكان را به طور  مساوي گرفتار مي كند.

نگاهي به راههاي پيشگيري از وبا :

-  شستشوي مستمر دست ها با آب و صابون بعد از هر فعاليت با رعايت اين نكته كه حداقل 30 ثانيه دست با كف صابون آغشته باشد .

-  استفاده آب آشاميدني سالم ( شبكه هاي آبرساني كلرينه شده ) و در صورت عدم دسترسي به اين شبكه ها استفاده از آب هاي بطري شده

در صورت عدم دسترسي به منابع آب سالم جوشاندن آب به مدت يك دقيقه در سطح دريا با توجه به این نكته مهم که مدت زمان جوشاندن آب به ازاي هر هزار متر از سطح دريا يك دقيقه بايد افزايش يابد .

نکته :  در صورت عدم دسترسي به منابع آب كلرينه ( آب چشمه ) با افزودن مقداري آب ليمو به آب آشاميدني غير كلرينه مي توان با ايجاد محيط اسيدي با ميكروب وبا مقابله نمود .

-  كنترل تماس ها و مراقبت كامل از بيماران مبتلا به وبا  :

فردي كه به اين بيماري مبتلا ميشود ممكن است تا مدت 5 روز بدون هيچگونه علامتي ناقل اين ميكروب باشد و علائم بيماري پس از پنج روز مشخص شود. همچنين اين ميكروب دو هفته پس از بهبودي امكان دارد در مدفوع شخص باقي بماند و فرد مورد نظر ناقل بيماري باشد. با وجود اين كه خود بهبود يافته است.

همچنين اين ميكروب در عرق بدن تا سه هفته ميتواند زنده بماند، پس حداقل تا يكماه بايد مراقبتهاي ويژه از فرد بيمار صورت بگيرد.

 -  پاكسازي  -  انگل زدايي  -  ضدعفوني و شستشوي  ميوه و سبزيجات

-  ترجيحا" استفاده از ميوه جاتي كه قابل پوست گرفتن هستند  .

- عدم استفاده از مواد غذايي (خصوصا" غذاهاي دريايي  ) خام و خوب پخته نشده

-   محدود كردن  مسافرت ها خصوصا" به مكان هاي مشكوك به وبا

-  پرهيز از تهيه خوراكي هاي غير بسته بندي از مكان هاي عمومي

-  عدم خريد  خوراكي ها از دستفروشان مواد غذايي

-  عدم استفاده از آب مخازن آب آشاميدني نصب شده در معابر عمومي كه براي سرد كردن آب آنها مستقيما" از قالب هاي يخ استفاده مي شود

 

انتظارات سيستم از همكاران بهداشت محيط و حرفه اي در مقابله با شيوع بيماري وبا :

1 -  افزايش تعداد نمونه برداري هاي باكتريولوژيكي و كلرسنجي شبكه هاي آب لوله كشي شهري و روستايي به ميزان یک و نیم برابر وضعيت معمول

2 -  آموزش در جهت افزايش ميزان كلر تزريقي به شبكه هاي لوله كشي بطوريكه ميزان كلر باقيمانده در حد 5/0 تا 1 ميلي گرم در ليتر قرار گيرد.

3 -  گزارش سريع موارد نامطلوب ميزان كلر باقيمانده شبكه هاي لوله كشي به مركز بهداشت شهرستان جهت پيگيري هاي بعدي

4 -  بازديد از منابع و مخازن و تاسيسات پمپاژ و يا كلرزني  شبكه هاي شهري و روستايي

5 -  آموزش جوشاندن آب و استفاده از محلول كلر مادر  به خانوارهاي روستايي و  خانوارهاي ساكن در حاشيه شهر كه از شبكه آب لوله كشي برخوردار نمي باشند .

6 -  كنترل منابع آب شرب غير مطمئن از طريق نظارت و بازديد  مستمر و گزارش نتايج به مسئولين ذيربط

7 -  جلب مشاركت مردم در راستاي تامين و يا سالمسازي آب آشاميدني روستاهاي فاقد لوله كشي از طريق آموزش

8 -  كنترل توليد و توزيع يخ : 

                                            عرضه يخ لفافه دار

                                            نگهداري و عرضه يخ درشرايط بهداشتي

                                            نمونه برداري مستمر از يخ هاي عرضه شده

9 -  آموزش متوليان در جمع آوري مخازن آب سرد اماكن عمومي كه با يخ سرد مي شوند

10 -  نظارت بر وضعيت بهداشتي استخرهاي شنا به صورت نمونه برداری میکروبی مستمر و کلرسنجی آب استخر ( حد مطلوب کلر باقیمانده در استخرهای شنا 1 تا 3/5 میلی گرم در لیتر می باشد )        

                        

11 -  تشديد نظارت بر مراكز تهيه و توزيع مواد غذايي به شرح  بازديد مستمر و اجراي ماده 13 ،  نمونه برداري از مواد  غذايي خصوصا" آبميوه هاي دست ساز و  سالاد و سبزيجات ، اعمال ممنوعيت آب ميوه دست ساز مثل آب هويج و همچنین اعمال ممنوعيت عرضه سالاد كلم و كاهو و  سبزيجات خام                   

                                 

12 -  ساير اقدامات بهداشت محيط شامل : نظارت بر مديريت دفع پسماندها ،  نظارت بر دفع صحيح فضولات دامي ، مبارزه با حشرات ،  ناقلين و جوندگان و نظارت بر تدفين اجساد می باشد .

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 23 تير 1392 ساعت: 17:15

بسته به شرایط آب و هوایی غلظت فلوئور مجاز در آب 0.6-1.2Mg/L می باشد
وحداکثر غلظت مجاز آلایندگی فلوئور 4
Mg/L می باشد .
معروفترین ترکیبات فلوئور

1.سدیم فلوراید  (NaF یا هیدروفلو سیلیسیلیک)
این ترکیب به دلیل سرعت حل شدن زیاد در آب، پرکاربردترین ترکیب فلوئور می باشد با
این حال گرانترین ترکیب فلوئور می باشد.
 

2. سدیم سیکلوفلوراید (
Na2SiF6   یا هگزافلوئوسیلیسیلیک)

ترکیبی ارزان سفید و بی بو می باشد

3.اسید فلوئو سیلیسییلیک
  ( H2SiF6 یا اسید سیلیکو فلوئوریک)
ترکیبی خورنده، بخار مانند ،شفا ف یا
Transparentو باعث حساسیت روی پوست        
می
  شود .دارای خلوص 22-30 می باشد

 کودکانی که  5Mg/Lفلوئور دریافت می کنند در آنها خرابی واز دست دادن دندان مشاهده    
می شود
 حذف فلوئور توسط آلومینای فعال یا ذغال استخوان Bone Char
انجام می شود که احیای این
رزین توسط غلظت یک در صد سود سوز آور انجام می گیرد.
کمبود میزان فلوئور در آب آشامیدنی باعث کاهش مقاومت مینای دندان در مقابل خرابی
خصوصأ در کودکان می شود . غلظت بیش از 4
Mg/L
فلوئور باعث فلوروزیس دندان و
اگزوستوز
  استخوانی می گردد .[1]


نکاتی در زمینه فلوئور زنی و فلوئور زدایی:
  روش Nalgonda: ترکیب آهک و سولفات آلومینیوم برای کاهش فلوئور به غلظت کمتراز 1.5Mg/L
 تمام روشهای حذف فلوئور به جز آلومینای فعال محدودیت دارند .
میکا
Sio2
یک مداخله گر در جریان حذف فلوئور می باشد .
  بهترین Ph
برای حذف فلوئور 5-7 می باشد
  برای فلوئور زنی آب باید سختی گیری شده باشد و یا برای غلبه بر این مسئله از 
پلی فسفات ها
  استفاده نمود 

 

http://www.environmentalhealth.ir 

                            

سایت بهداشت محیط

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 23 تير 1392 ساعت: 17:09

بیمارستان نهادی است بسیار ضروری که برای تداوم حیات و حفظ جان انسانهاو بازگشت به تندرستی به تدریج در زندگی انسانها پدیدار گشته و همراه باتکامل علوم و فنون و مهارتها ، پس از گذشت سالیان دراز به شکل امروزی درآمده است. که در جوامع مختلف نیز با توجه به وضعیت اقتصادی آن جامعه و انتظارات گیرندگان خدمات ، شاهد تفاوت های فراوانی در بین بیمارستانها می باشیم و نکته قابل توجه اینکه در هر بیمارستانی در صورت عدم رعایت موازین بهداشتی ، انواع عفونتهای نازوکومیال noso comial ( در زبان یونانی noso به معنای » بیماری « وcomeion به معنای »مراقبت « است ) شیوع پیدا می کنند . بنا به تحقیقات بعمل آمده در آمریکا ، حدود5% بیماران بستری شده در بیمارستانها به عفونت بیمارستانی مبتلا می شوند که این امر بطور متوسط مدت زمان بستری آنها را 7-5 روز افزایش می دهد که در نتیجه حدود 750دلار هزینه درمان افزایش می یابد . این در حالی است که جهت کنترل عفونتهای بیمارستانی فقط به 5% این هزینه نیاز است . ازاین جا به صرفه بودن اقدامات کنترل عفونت بیمارستان مشخص می شود.

بهداشت محیط بیمارستان شامل کلیه اقداماتی است که از انتقال عوامل بیماریزای محیط خارج به داخل بیمارستان و بالعکس جلوگیری می کند . در این راستا عوامل محیطی همچون آب ، فاضلاب ، زباله ،هوا، غذا و ... باید به نحوی کنترل شوند تا علاوه بر ایجاد محیطی سالم و بهداشتی ، به بهبود بیماران نیز کمک نماید.
با توجه به تعریف بهداشت محیط و مسئولیت فردی در برابر سلامت افراد جامعه ، رعایت مسائل بهداشتی در محیط کار بیمارستانی از اهمیت ویژه ای برخوردار می گردد.از این رو بهداشت محیط بیمارستانها رابطه مستقیمی با میزان شیوع عفونتهای بیمارستانی داشته که رعایت این امر به عهده بخش خدمات و نیز پرسنل شاغل می باشد.
با توجه به واگذاری خدمات به بخش خصوصی و پایین بودن سطح آگاهی افراد به کار گمارده شده نسبت به خطرات کاری موجود در راستای کاهش عفونتهای بیمارستانی آموزش از جایگاه ویژه ای برخوردار می گردد.
چکیده :
همانطور که کار برای سلامت و احساس راحتی افراد مفید است تحت شرایطی نیز می تواند برای سلامتی اثرات سوء داشته باشد از آنجایی که افراد شاغل در بخشهای درمانی بیش از سایرین در معرض بیماری ها قرار دارند لذا در صورت عدم رعایت بهداشت محیط در بیمارستان، بیشتر از دیگران آسیب دیده و یابیمار می شوند و از طرف دیگر وضعیت سلامتی شخص نیز بر کیفیت وکمیت کارتاثیر می گذارد.مبتلایان به بیماری های واگیر در صورت عدم رعایت مسائل بهداشتی ، علاوه بر به خطر انداختن جان خود، سایر همکاران یا افراد جامعه را نیز در معرض خطر قرار می دهند.افرادی که می خواهند در محیطهای در معرض خطر مانند بیمارستانها ،کیلینیکهای تزریقات و پانسمان ، مشغول به کار شوند ( به خصوص افرادی که نظافت آن محیط ها را به عهده دارند ) بایستی از نظر آگاهی و توانایی عملی به حدی برسند که نه تنها خود بیمار نشوند بلکه بتوانند بانظافت صحیح ورعایت کلیه مسائل مربوط از سرایت بیمار ها جلوگیری نمایند . چرا که بدیهی است بازده و کارآیی یک فرد سالم بیش از فرد ناسالم می باشد.
تاریخچه :
انسان از ابتدا برای زدودن پلیدی ها از تن ، جامه ، مسکن ، اشیا و ادوات خود از آب استفاده می نمود . چون برطرف نمودن انواع چرکها به وسیله شستشوی ساده با آب میسر نبود لذامجبور شد از موادکمکی نظیر خاک ، گیاهان ، خاک رس و سدر و گل سرشوی و چوبک برای زدودن چربیها و شستشوی البسه استفاده نمایند . ضمنا مشاهده شده بود که خاکستر بسیاری از گیاهان خاصیت پاک کنندگی بیشتری در زدودن چربی ها دارند . این مشاهدات انسان را بر آن داشت که دست به تجربه بزند و چربی ها را با خاکستر گیاهان مخلوط کرده ، از اختلاط آنها پاک کننده هایی به دست آورد که مدتها بعد صابون نامیده شد که قدمت آن به هزاران سال قبل برمی گردد . کشف دستگاههای صابون سازی که قدمت آن به دو هزار سال می رسد موید این نظر است .در طول سالهای گذسته از اواسط قرن نونزدهم استعمال مواد شیمیایی در مقابل عفونتها و انتشار بیماری های مسری جنبش حقیقی به خود گرفت و از این زمان بود که ارتباط بین عفونت و شیوع بیماری ها مسلم گردید. کلر که ابتدا به عنوان از بین برنده بو استعمال می شداز سال 1843 بنا بر توصیه هلمز به عنوان ماده گند زدا در زایشگاه پیشنهاد گردید . روند استفاده از موادضدعفونی کننده و گندزدا به طور وسیع ادامه پیدا نمود به گونه ای که در سال 1981 استاندارد فرانسه به شماره 150-72 تحت عنوان اندازه گیری قدرت باکتری کشی مواد ضدعفونی کننده ارائه گردید و در خرداد ماه 1368 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران با الهام از این استاندارد نشریه شماره : 2842 چاپ اول خود را منتشر کرد .

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: شنبه 22 تير 1392 ساعت: 11:38

  • نشانگرهای لیزری فاقد برچسب هشدار و فاقد مشخصات لیزر و سازنده آن نباید مورد استفاده قرار گیرند. این لیزرها استاندارد نیستند.
  • نشانگرهای لیزری که کلاس B3 یا 4 می باشند خطرناک می باشند.
  • نگاه کردن به باریکه یا پرتو مستقیم نشانگر لیزری یا تاباندن آن به چشم افراد خطرناک است.
  • هرگز نباید باریکه لیزر را به چشم کسی تاباند.
  • هرگز نباید به انعکاسات نور نشانگر لیزری در آینه نگاه کرد.
  • هرگز نباید با وسایلی نظیر ذره بین یا دوربین دو چشمی به نور نشانگر لیزری نگاه کرد.
  • هرگز نباید نور نشانگر لیزری را به سمت اتومبیل های سرنشین دار ارسال کرد . این نور در صورت برخورد به چشم راننده می تواند سبب شود که راننده به طور لحظه ای جایی را نبیند و تصادف روی دهد.
  • هرگز نباید نشانگر لیزری را در دسترس کودکان قرار داد زیرا ممکن است به دلیل نا آگاهی از خطرات آن نور لیزر را به چشم خود یا دیگران بتابانند و سبب آسیب دیدن چشم خود یا سایرین شوند.
  • کودکان نبایدبدون نظارت بزرگسالان مطلع از نشانگر لیزری استفاده کنند.
  • در صورت عدم استفاده از نشانگر لیزری یا هنگام لیزری یا هنگام نگهداری آن در خانه بهتر است باتری آن خارج شود تا اطفال با یافتن آن نتوانند از آن استفاده کنند.
  • نور لیزر به علت موازی بودن روی شبکیه چشم متمرکز می شود.
  • نقطه ای از شبکیه که محل تمرکز باریکه ی لیزر است می تواند آسیب بببیند.
  • نور نشانگر لیزری برای پوست خطری ندارد.
  • تمام نکات ایمنی مربوط به نشانگرهای لیزری باید در مورد اسباب بازی های لیزری که باریکه ی لیزر را به محیط ارسال می کنند نیز رعایت شود.           

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: شنبه 22 تير 1392 ساعت: 11:28

نيترات (NO3) يکي از آنيون ها ي معدني است که در نتيجه اکسيد اسيون نيتروژن عنصري حاصل مي شود .اين ماده يکي از عنا صر بسيار ضروري براي سنتز پروتئين در گيا هان است ونقش مهمي در چرخه نيتروژن دارا مي باشد . نيترات از طريق اکسيداسيون طبيعي توليد وبنا براين در تمام محيط زيست يافت مي شود.

فاضلاب هاي شهري ، صنعتي ، مواد دفعي حيواني وگياهي در شهرهاي بزرگ که داراي نيتروژن آلي هستند به خاک دفع مي شوند . دراثر فعاليت ميکروار گا نيزم هاي خاک ، نيتروژن آلي به يون آمونيوم ( NH4+) تبديل شده که به اين پديده Ammonifcation گفته مي شود . خاک توانائي نگهداري اين ترکيب رادر خود دارد اما به مرور طي پديده ديگري به نام Nitrification بخشي از يون آمونيوم ابتدا به يون نيتريت(NO2-) وسپس به يون نيترات تبديل مي شود . لايه سطحي خاک قادر به حفظ ونگهداري اين دو ترکيب نبوده ودر نتيجه نيتريت ونيترات به آبها ي زير زميني راه مي يابند. از سوي ديگر چرخه نيترات سازي در شهرها يي که دفع نادرست فا ضلاب از طريق چا ه هاي جذبي انجام مي شود همچنان ادامه دارد ومشکل توليد پيوسته نيترات وانتشارآن به آب هاي زيرزميني راسبب مي گردد. از آنجايي که نيترات در آب به صورت محلول وجود دارد، روش هاي معمول تصفيه آب قادر به خذف آن نيستند . ازاين رو نياز به آن دسته ازروش هاي تصفيه پيشرفته مي باشد که قادر به کاهش آلاينده هاي محلول هستند .

 

اثرات غير سرطان زائي

احياي نيترات معدني وآلي پس از ورود به سيستم گردش خون آهن همو گلوبين را اکسيد نموده و از ظرفيت II به ظرفيت III تبديل مي نمايد . متهموگلوبين ظرفيت اکسيژن رساني بسيارکمتري از هموگلوبين دارد ودر نتيجه به بافت ها، اکسيژن کافي نمي رسد و بعداز مدتي رنگ پوست بخصوص در ناحيه دور چشم ودهان، به تيرگي ميگرايد وازاين رو به آن سندرم BIueBaby ميگويند. از ديگر علائم افزايش متهموگلوبين مي توان به سردرد خواب آلودگي واشکال در تنفس اشاره نمود.

اين عارضه اولين نشانه مسموميت با نيترات است ونوزادان زير شش ماه آسيب پذ يرترين گروه سني دراين مورد هستند . زيرا نوزادان برخلاف بزرگسالان علاوه بر PH با لاي معده وزيادي باکتري هاي طبيعي احياء کننده نيترات، فاقد آنزيم برگشت دهنده متهموگلوبين به همو گلوبين هستند.

 

اثرات سرطاني زائي

احتمال اين که نيترات معدني ويا آلي به عنوان يک عامل سرطان زا عمل نمايند ، بستگي به احياي نيترات به نيتريت و واکنش هاي بعدي نيتريت با ساير مولکول ها به خصوص آمين هاي نوع دوم، آميدها وکاربامات ها دارد که منجر به تشکيل ترکيبات نيتروزو اكسيد مي گردد.

بررسي هاي اپيدوميولوژيکي در اكثر نقاط دنيا رابطه مطمئني رادر اين زمينه نشان نداده است . در کشور آلمان تحقيقاتي برروي جمعيت در معرض نيترات بالا در آب آشاميدني انجام گرفت که رابطه معني داري بين غلظت نيترات وافزايش تومورهاي سرطان مغز به دست نيامد. مطا لعات ديگر در دانشگاه نبراسکا نشان داد که رابطه معني داري بين غلظت نيترات آب وافزايش شيوع يک نوع سرطان به ميزان دوبرابر گرديده است.

اين طور به نظر مي رسد که تشکيل تر کيبات نيتروزو اكيسد N-nitroso بستگي به احياي نيترات به نيتريت، وجود پيش سازهاي لازم با غلظت کافي، عدم حضور تر کيباتي که مانع از سنتز ترکيبات نيتروزو اكسيد N-nitrosoمي شوند (مانند ويتامين هاي Eو C ) ودر نهايت وجود منبع خارجي از نيتروزآمين ها دارد.

با توجه به اين که تعداد متغيرها دراين مطا لعات زياد بوده است رابطه منطقي بين افزايش داده هاي موجود براي اظهار نظر قطعي کافي نيستند.

اما ثابت شده است که ترکيبات N-nitroso در حيوانات آزمايشگا هي سرطان زا مي باشند.

واحد محيط زيست شركت ملي گاز ايران

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: جمعه 14 تير 1392 ساعت: 2:48

فراوانی ازن در اتمسفر ناشی از تعادل میان واکنش های تولید و تخریب این گاز است . هنگامی که اشعه فرابنفش نور خورشید مولکول های اکسیژن ( O2 ) را به اتم های اکسیژن فعال تبدیل می کند ، این اتم های فعال با سایر مولکول های اکسیژن ترکیب شده و مولکول ازن ( O3 ) تشکیل می شود . واکنش تولید و تجزیه ازن به صورت زیر است :

لایه ازن

هزاران سال است که لایه ازن در حال حفاظت از کره زمین است . همان طور که می دانید اشعه فرابنفش خورشید به 2 قسمت به نام های ( UV_A ) و ( UV_B ) تقسیم می شود . اشعه ( UV_A ) خطر کمتری دارد و مقدار کمی از آن از لایه ازن عبور می کند ، ولی اشعه ( UV_B ) خطرناک تر بوده و لایه ازن بخش زیادی از این اشعه را جذب می کند ولی با تخریب لایه ازن میزان ورود این اشعه به سطح زمین زیاد شده که باعث بروز مشکلات زیادی خواهد شد که در ادامه از نظر خواهد گذشت .

اتمسفر کره زمین از 4 لایه به نام های تروپوسفر ( بیوسفر ) ، استراتوسفر ، مزوسفر ، ترموسفر تشکیل شده است . در اتمسفر کره زمین ازن در 2 قسمت وجود دارد یکی در تروپوسفر که به ازن تروپوسفری معروف است و دیگری در استراتوسفر که به ازن استراتوسفری معروف است . میزان غلظت ازن در لایه استراتوسفر بیشتر می باشد که ئبه آن در اصطلاح لایه ازن گفته می شود ، و ضخامت این لایه در سال های اخیر بسیار کاهش پیدا کرده که به اشتباه به آن سوراخ شدن لایه ازن می گویند !

در واقع لایه ازن سوراخ نشده فقط میزان غلظت ازن در بعضی از نواحی کم شده که به اشتباه به آن سوراخ شدن لایه ازن تلقی می شود .

تمهیداتی درباره لایه ازن

در سپتامبر سال 1987 کنوانسیون مونترال در مورد تخریب لایه ازن تصویب شد . این کنوانسیون به تایید 36 کشور رسید و از ژانویه سال 1989 به اجرا در آمد . هدف اصلی این کنوانسیون کاهش 50% کلروفلوئوروکربن ها ( CFC ) تا سال 1998 بود .

با وجود این کنوانسیون هنوز میزان غلظت کلر در اتمسفر نه تنها کم نشده بلکه اضافه هم شده است . در بهار سال 1989 نمایندگان 80 کشود در هلیسنکی فنلاند ، اطلاعات جدیدی را ارزیابی کردند . نمایندگان در 5 مورد زیر اتفاق نظر داشتند و در نهایت به اعلامیه هلیسنکی معروف شد :

1) همه در سال 1990 در مجمع وین برای حفاظت از لایه ازن و پیروی از موافقت نامه مونترال با هم متحد شوند .

2) توقف تولید و عدم مصرف ( CFC ) ها به عنوان عامل تخریب لایه ازن از سال 2000 .

3) توقف تولید و عدم مصرف هالوژن ها تا حد امکان و ترکیبات شیمیایی نظیر تتراکلریدکربن و متیل کلروفرم ، زیرا این ترکیبات نیز در تخریب لایه ازن موثر هستند .

4) این کشورها متعهد شدند توسعه در زمینه تکنولوژی صنایع شیمیایی از نظر زیست محیطی مورد تایید باشد .

5) از نظر اطلاعات علمی و نتایج تحقیقات با کشورهای پیشرفته ارتباط مفید داشته باشند .

عوامل تخریب لایه ازن

یکی از مهمترین مواد تخریب کننده لایه ازن کلروفلوئوروکربن ها ( CFC ) هستند که تنها شامل کلر ، فلوئورو کربن می باشند . مواد شیمیایی که دارای فلوئوروکربن و هیدروژن ولی فاقد کلر یا برم هستند به آنها هیدروفلوئوروکربن ها (HFC) می گویند . این گروه تاثیری در تخریب لایه ازن ندارند ولی باعث گرم شدن کره زمین می شوند .

هالون هایی که در کپسول های آتش نشانی وجود دارد ، هیدروکربن های هالوژنه اند که به جای یک یا چند اتم هیدروژن ، اتم های برم ، کلروفلوئور دارند و پتانسیل تخریب لایه ازن بسیار بالاست ( منجر به تخریب لایه ازن به مقدار زیادی می شود ) .

اثرات اشعه فرابنفش در سلامت انسان :

هر چقدر میزان اشعه فرابنفش بیشتر شود میزان آثار تخریب آن بیشتر خواهد شد . یافته های علمی دال بر این است که سرطان پوست جزء متدوال ترین بیماری هایی است که ناشی از تابش پرتوهای ( UV_B ) می باشد . بر اساس اطلاعات موجود حتی 10% کاهش لایه ازن منجر به افزایش حدود 26% در ابتلا به سرطان های پوستی خواهد شد .

افزایش اشعه فرابنفش ( UV_B ) موجب افزایش ضایعات چشمی مانند : آب مروارید و تغییر شکل عدسی چشم می گردد . تحقیقات نشان داده است که در صورت قرار گرفتن در معرض میزان زیادی از تشعشعات ( UV_B ) سیستم ایمنی بدن دچار اختلال شده و منجر به افزایش ابتلا به بیماری های مسری و سایر بیماری های دیگر می شود .

همچنین افزایش میزان پرتوهای فرا بنفش موجب تغییر در ترکیبات شیمیایی بافتهای بسیاری از گونه های گیاهی می شود که در نتیجه محصولات کشاورزی کاهش یافته و خساراتی بر جنگل ها وارد می گردد ، و بسیاری از موادی که در ساختمان ها ، رنگ ها و ... مورد استفاده قرار می گیرد به واسطه پرتوهای فرا بنفش آسیب می بینند .

از CFC ها در چه صنایعی استفاده می شود ؟

1) صنایع عایق سازی اعم از یخچال و یا ساخت ورق های سخت عایق ( به عنوان مواد پف دهنده ) .

2) صنایع برودتی مانند : یخچال های خانگی ، تجاری ، صنعتی و سردخانه های عظیم ، کامیون های یخچال دار ، کولر اتومبیل ها ، و کولر گازی .

3) در ساختمان تجهیزات الکترونیکی مانند : کامپیوتر ، وسایل سمعی و بصری .

4) در افشانه ها و قوطی های محتوی اسپری ، در خوشبو کننده های بدن و هوای محیط ، فیکساتورها ، شیشه شورها ، ورنگ های فوری صنعتی و ساختمانی .

5) در صنایع ابر و اسفنج سازی ( به عنوان مواد پف دهنده ) .

6) جهت زدودن آلیاژها و حذف روغن از روی سطوحی که باید از هرگونه آلودگی ناچیز هم پاک باشد ( به عنوان حلال ) .

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 9 تير 1392 ساعت: 13:26

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 9 تير 1392 ساعت: 13:19

انقلاب صنعتی دلیل اصلی پیدایش آلودگی هوا در سه دهه اخیر به شمار می آید.  قبل از1950  آلودگی هوا ناشی از سوخت ذغال سنگ (برای تولید انرژی) بود.  لندن یکی از مشهورترین شهرهایی بود  که شدیدا با مه صنعتی آلوده می شد . در دسامبر  1952طی  5روز هوای سرد مه آلود سمی لندن ، جان 4000 انسان را گرفت. 

امروزه استفاده از سایر سوختهای فسیلی بجای ذغال سنگ همچون سوختهای بنزینی نوع آلودگی را به  تولید مه دود فتوشیمیایی تغییر داده است.


چگونگی تولید  مه دود فتوشيميايي  Photochemical smog

. در اثر فعالیتهای صنعتی  بشر ترکیبات سمی  جدیدی به عناصر سازنده هوا افزوده شده است. این ترکیبات شیمیایی جدید منجر به  تولید ابر گازی شکل زرد متمایل به قهوه ای را در سطح شهرها می شودکه ما آن را مه دود فتوشیمیایی می نامیم.

رادیکالها اتمهایی یا ملکولهایی با الکترونهای آزاد هستند .آنها از نظر شیمیایی بسیار واکنش پذیر هستند

*- سولفور دی اکسید:  SO2   از اکسیداسیون سوختهای فسیلی(مانند ذغال سنگ  و بنزین) که ترکیبات سولفوری دارند ایجاد می شود.

*- مونوکسید کربن :   CO این ماده نیز از سوختهای ناقص فسیلی ایجاد می شود.

 *-انواع هیدروکربنهای فرار شامل PAHs  ازجمله بنزو پیرین  که ماده سرطانزا است. این مواد همگی از سوخت ناقص بنزین بوحود مي آيد

*-اکسیدهای نیتروژن NOx از احتراق عناصر O2   و N2در سیلندرهای موتور ماشین حاصل می شود

  از ترکیب  اکسیدهای نیتروژن  و هیدرو کربن ها  و اکسیژندر زیر نور خورشید سبب انجام واکنشهای  شیمیایی می شود که منجر به تولید اکسیدانهای بسیار قوی  مانند  ازن O3 و پیروکسی استیل نیترات  PAN می شود.

 شرایط افزاینده مه دود فتوشیمیایی:

1-  ترافیک صبحگاهی منبع اصلی تولیداکسیدهای نیتروژن(NOx) و ترکیبات آلی فرار هستند.پس از کاهش حجم ترافیک در اواسط روز با افزایش تراکم این مواد در اثر  تابش آفتاب این ترکیبات شروع به انجام واکنشهای  تولید و انتشار مواد سمی Peroxyacetyl Nitrates (PAN و ازن می کنند. با غروب آفتاب تولید ازن متوقف می شود .ازن باقیمانده در اتمسفربه مصرف واکنشهای متفاوت دیگری می رسد .

2-    عوامل آب و هوایی موثربر مه دود فتوشیمیایی :

الف-   هر جه مقدار نزولات آسمانی بیشتر باشد می تواند از میزان مه دود بکاهد  و با بارندگی از سطح اتمسفر بشوید.

ب-   وزیدن باد سبب  جابجا یی مه دود فتوشیمیایی با هوای تمیز می شود اما مشکل آلودگی  را به مناطق دورتر می برد

ج- وارونگی و افزایش دمای هوا بشدت مه دود را افزایش میدهد. معمولا در طول روز مناطق نزدیک به سطح زمین گرمتر می شود و هوای گرم باخود ذرات آلاینده را به ارتفاعات بالاتر می برد .اگر هوای سرد فوقانی مانع متصاعد شدن هوای گرم شود , وارونگی هوا ایجاد می شود و الاینده ها در سطح پایین زمین به دام می افتند.وارونگی هوا سبب کاهش انتشار عمودی  آلاينده ها  درسطح اتمسفر می شود و ممکن است از چند روز تا چند هفته  ادامه یابد.

3- شکل زمین  از عوامل مهم تاثیر گذار بر افزایش مه دود فتوشیمیایی است.ساکنین دره ها بشدت از این امر آسیب می پذیرند, زیرا تپه ها و کوههای اطراف دره ها موجب  کاهش جریان هوا افزایش غلظت آلودگی می شود.بعلاوه با افزایش دما, وارونگی در این مناطق شدیدتر خواهد شد.

 

راه حل های موجود:

◊  یکي از راه حل ها این است که سازمانهای بین المللی کشورها را   به رعایت قوانین   عدم تولید گازهای گلخانه ای  در جهان مجبورکنند.

  قرار دادن مبدل- در سیستم اگزوز خودروها که بوسیله اکسید کردن هیدروکربنها به دی اکسید کربن و آب و موادی با شدت کمتر تبدیل اکسیدهای نیتروژن به نیتروژن و اکسیژن آلودگی هوا را کاهش می دهد.

   راه دیگر یافتن سوختهای پاکيزه تر  مانند سوختهای هیدروژنی انرژی خورشیدی  برای ماشینها است اثرات مه دود بر سلامت انسانها

°    ذرات معلق که در مناطق صنعتی و مکانهایی که ترافیک شدید ماشین  وجود دارد ایجاد می شود، در برگیرنده ذرات کربن و هیدروکربن هایی است که از سوخت ناقص سوختهای فسیلی ایجاد می شود.

°    هیدروکربن ها شامل انواعی از(PAH)هستند که مشخص شده افزایش چشمگیری درفراوانی جهش نطفه  اسپرم موشها (که در معرض عوامل طبیعی قرار گرفته اند) ا ایجاد می کند.

°    استنشاق ذرات کوچکتر از 5/2 میکرومتر(  6-10*5/2)سبب رسوب این ذرات در اعماق ششها می شود.قرارگرفتن مداوم در معرض این ذرات کوچک از انبساط و عملکرد ششها در بزرگسالان می کاهد

°      این مواد سرطانزا علاوه بر ایجادحساسیتهای تنفسی  سبب افزایش شیوع بیماریهای قلبی و سرطان ریه در افراد می شود .

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 9 تير 1392 ساعت: 13:11

لایه اوزون قسمتی از استراتوسفر است که حاوی گاز طبیعی اوزون O3 است. اوزون توانایی جالب توجهی در جذب برخی از فرکانسهای اشعه فرابنفش دارد. لایه اوزون زیاد چگال نیست. اگر آنرا در تروپوسفر متراکم شود ضخامت آن تنها در حد چند میلیمتر میشود. اوزون در جو زمین عموما توسط شکستن مولکول دو اتمی اکسیژن به دو اتم تنها بوسیله نور فرابنفش بوجود میآید. اکسیژن تک اتمی با اکسیژن نشکسته ترکیب میشود و اوزون را بوجود میآورند. مولکول اوزون ناپایدار است و هنگامی که نور فرابنفش به آن برخورد میکند به یک مولکول اکسیژن و یک اکسیژن اتمی شکسته میشود. به این فرآیند مداوم واکنش زنجیرهای اوزون اکسیژن نامیده میشود. بدین ترتیب لایه اوزون در استراتوسفر بوجود میآید.

مولکولهای اکسیژن (O2) به اکسیژن اتمیک (O) تبدیل میشوند. اکسیژن اتمیک به سرعت با مو لکولهای بیشتری ترکیب شده و به شکل اوزون میشود. آن پوشش حرارتی که در سطح بالا رشد کرده و سلامتی لایه اوزون را به خطر انداخته است و این مورد باعث شده است که اگراستراتوسفرنباشد ما نتوانیم بدون آن زنده بمانیم.

بالای استراتوسفر مقداری از آلودگی مضّر اشعه فرا بنفش را و همچنین تشعشعاتی از خورشید امواج بین 320 تا 240) را که باعث میشود لایه اوزون آسیب ببیند و همچنین جان گیاهان به خطر بیفتد را جذب میکند. اشعه فرا بنفش با تابیدن نور مولکولهای اوزون را میشکافد، ولی اوزون میتواند تغییر شکل بدهد و عکس العمل زیر از آن حاصل میشود:

O2 + O --------> O3 --------> O + O2 <-------- اشعه فرا بنفش + O3


همچنین اوزون در اثر عکس العمل زیر نابود میشود:

 

O3 + O -------> O2 + O2


اشعههای خطرناک ماوراء بنفش توسط لایه اوزن مسدود میشوند.اگر این لایه تخریب گردد ، مقداربیشتری از این اشعههابه سطح زمین خواهد رسید.

تخریب لایه اوزون

لایه اوزون میتواند در حضور کلر ، فلوئور و یا برم تخریب شود که عمدتا به آن سوراخ اوزون گفته میشود. این عناصر در برخی ترکیبات پایدار بخصوص کلرو فلوئورو کربنها (CFC) که به استراتوسفر راه یافتهاند یافت میشوند که بوسیله فعالیت نور فرابنفش روی آنها تجزیه میشوند. گازهای نامبرده از هوا چگالترند، به همین خاطر در سطح زمین پخش میشوند و تقریبا با اکثر مواد آلی واکنش میدهند. کلر اتمی این توانایی را دارد که به مولاریته اوزون را به اندازه تقریبا100000 برابر کاهش بدهد.
تراکم اوزون اتمسفری در لایه اوزون توسط یک عامل مهم جهانی تغییر میکند و آن دلیل این است که لایه اوزون در نزدیکی استوا ضخیمتر و در نزدیکی قطبها نازکتر است. ضخامت لایههای اوزون در نیمکره شمالی در سال تقریبا 4% کاهش مییابد. حدود 4.6% از سطح زمین بوسیله لایه اوزون پوشیده نمیشود که به آنها سوراخ اوزونی گفته میشود. سوئدیها در 23 ژانویه 1978 اولین مردمانی بودند که مصرف افشانهها را به دلیل صدمه زدن به لایه اوزون ممنوع کردند. در دوم آگوست 2003 دانشمندان اعلام کردند که فرسایش لایه اوزون به سبب ممنوعیت استفاده از کلرو فلوئورو کربنها در حال کاهش است.

چه کارخانههایى بر روى اوزون تأثیر مىگذارند؟

کارخانجات مصرف کننده عمده گازهاى مخرب لایه اوزون در ایران ، عبارتند از: صنایع برودتى و سردکنندهها و سازندگان یخچالها و فریزرهاى خانگى ، صنعتى و تجارى ، صنایع ابر و اسفنج سازى ، بخش دفع آفات کشاورزى و سیستمهاى تهویه مطبوع ، کپسولهاى اطفاى حریق ، حلال اسپریهاى پاک کننده قطعات الکترونیکى و در ساخت کولر اتومبیلها.

ضرورت حفاظت از لایه اوزون

اگر لایه اوزون از بین برود، زندگی از کره زمین رخت بر خواهد بست. با از بین رفتن لایه حیاتی اوزون ، نسل بشری ، پوشش گیاهی و حیات جانوری در مدت کوتاهی به صورت اسفباری منقرض خواهد گردید. در حال حاضر که این لایه آسیب دیده است، تشعشعات ماورای بنفش که به زمین میرسد شدت یافته و این مسأله باعث ایجاد سرطان های پوست ، تضعیف مکانیزم دفاعی و ایمنی بدن انسان و همچنین ایجاد آب مروارید گردیده است. علاوه بر آن به علت آسیب دیدن لایه اوزون کل نظام زیست محیطی (اکوسیستم) در سراسر پهنه گیتی دچار ناهماهنگی و عدم توازن جدی و فزاینده شده است.

پیامدهای ناشی از تخریب لایه اوزون

تخریب و سوراخ شدن لایه اوزون باعث عبور غیر قابل کنترل تابش فرابنفش خورشیدی میشود که سبب افزایش دمای زمین و ذوب یخهای قطبی و افزایش آب دریاها شده که در نهایت به زیر آب رفتن خشکیها میانجامد و نیز موجب سوختگی پوست ، ابتلا به سرطان پوست و بیماریهای چشمی ، همچنین وارد آمدن

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: يکشنبه 9 تير 1392 ساعت: 12:42

شناورسازی عملیاتی است که برای جداسازی ذرات جامد یا مایع از یک فاز مایع بکار می رود. مواد قابل شناوری (بطور عمده روغنهای امولسیونی و مواد آلی) معمولاً در طراحی تجهیزات تصفیه مقدماتی در صنعت نسبت به مواد قابل ته نشینی از اهمیت بیشتری برخوردارند. به این منظور در بیشتر پالایشگاهها، واحدهای شیمیایی و سایر کارگاههای صنعتی از تجهیزات جداسازی آب - روغن، بجای تانکهای ته نشینی اولیه استفاده می شود.
مزیت اصلی شناورسازی بر ته نشینی این است که با این روش، ذراتی را که بسیار کوچک و یا سبک هستند و به آرامی ته نشین می شوند، می توان بطور کاملتر و در زمان کوتاهتری حذف کرد. به محض شناور شدن ذرات در سطح، می توان آنها را از طریق کف روبی جمع آوری کرد.
در ادامه، روشهای مختلف شناورسازی با تأکید بر روش
DAF مورد بررسی قرار می گیرند.


شناورسازی ثقلی (جدا کننده های ثقلی) (
Gravity Separators)
    جدا کننده های ثقلی معمولاً برای زدودن و حذف روغن، گریس و نفت بصورت آزاد و غیرامولسیون بکار می روند. از نظر تئوری فرآیند جداسازی در جدا کننده های ثقلی بوسیله قانون استوکس در غیاب جریان توربولانسی و جریانهای گردشی پیش بینی می شود. بنابراین در عمل، بازدهی جدا کننده ثقلی بستگی به طراحی دقیق هیدرولیک جدا کننده و زمان ماند پساب دارد. جدا کننده های ثقلی عمدتاً به دو دسته:

    API: American Petroleum Institute وCPI: Corrugatted Plate Interceptors

تقسیم بندی می شوند.


    جدا کننده
American Petroleum Institute- API
API در واقع یک سیستم جدا کننده روغن از آب است که تحت استانداردهای API طراحی شده است. این سیستم بطور وسیعی در تصفیه خانه ها و بسیاری از واحدهای صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. برای طراحی مخازن دایره ای و مستطیلی استانداردهایی وجود دارد، ولی در عمل واحدهای مستطیل شکل سازگاری بیشتری داشته و به میزان وسیعتری بکار می روند. اغلب واحدها بنا به دلایل متعددی بطور محافظه کارانه طراحی می شوند.
در این واحدها علاوه بر حذف روغن و چربی، ذرات جامد مثل پیچ و مهره، ورقه های پلاستیکی، قطعات بزرگتر فلزی و غیره که غالباً در فاضلاب روها ملاحظه می شوند به وسیله جدا کننده ها حذف می شوند. در نتیجه در این نوع جدا کننده ها به لجن روبهای قویتری نیاز خواهیم داشت.


طراحی انواع مختلف جدا کننده های آب- روغن براساس اختلاف دانسیته استوار است. قابلیت و توانایی جدا کننده در بهبود بخشیدن به عملکرد جداسازی روغن از پساب، تابع عوامل متعددی است که عبارتند از:
    - نوع و حالت روغن و چربی در جریان پساب، خواص جریان حاصل، طراحی و اندازه واحد و زمان ماند پساب
    
رابطه اصلی حذف روغن در اینگونه واحدها همانند واحدهای ته نشینی و به قرار زیر است:
    

    واحدهای این فرمول عبارتند از:
    Vr= سرعت صعود (برحسبm/Sec

    Pw= دانسیته آب(kg/m3)
    Po= دانسیته روغن(kg/m3)
    U= ویسکوزیته دینامیکی یا مطلق آب(N.S/m2)
    d= قطر ذرات (برحسبm)
    g= ثابت ثقل (9/81 m/Sec2)
    این رابطه برای همه جدا کننده های ثقلی روغن از آب بکار می رود. فرمول بالا همانند ته نشینی برمبنای قانون استوکس(Stokes’Law) استوار بوده و برای اعداد رینولدز کمتر از یک صادق است. همچنین باید توجه داشت که این فرمول فقط برای روغن آزاد می تواند بکار رود و برای روغنهای امولسیونی قابل استفاده نیست.
    جدا کننده های نوعAPI و CPI برای حذف و کاهش روغنهای امولسیون طراحی نمی شوند، بلکه فقط برای روغنهای آزاد مورد استفاده قرار می گیرند.
    اندازه استاندارد قطر ذرات روغن برای حذف روغن150 میکرون است.

در کل، مقطع یک واحد جدا کننده API شامل واحدهای زیر است:
1- ورودی پساب

2- سیستم جمع کننده روغن و لجن

3- خروجی پساب

4- Skimmer سطحی

5- خروجی لجن
    

جدا کننده Corrugated Plate Interceptors-CPI
    جدا کننده های CPI که گاهی بنام TPI(Tilted Plate Interceptors) نیز خوانده می شوند بطور گسترده ای جایگزین جدا کننده های API و مخازن ته نشینی اولیه شده اند.
این واحدها فقط نیاز به15 تا20 درصد از فضای مورد نیاز یک جدا کننده
API داشته و بطور چشمگیری هزینه ساخت و نگهداری را کاهش می دهند.
واحدهای
CPI از مجموعه ای از صفحات موجدار تشکیل می شوند که با زاویه45 تا60 درجه در داخل مخزن قرار گرفته اند. ملاحظه شده است که اگر صفحات با زاویه60 درجه قرار بگیرند، ذرات جامد به سهولت از روی صفحات به سمت پایین لیز خورده و در کف مخزن جمع آوری می شوند.

 

 از مهمترین مزایای یک جدا کننده CPI نسبت به جدا کنندهAPI می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  - بالا بردن راندمان جداسازی مواد روغنی و لجن از پساب، ایجاد جریان آرام (Laminar) بین صفحات، کاهش قابل توجه فاصله و مسافتی که ذرات روغن باید طی کنند تا به سطح برسند(حداکثر یک اینچ)، تحت تأثیر قرار نگرفتن توزیع جریان در داخل جدا کننده به وسیله وزش باد، تخلیه آسان لجن و مواد ته نشین شده در جدا کننده، کاهش چشمگیر هزینه ساخت جدا کننده بخصوص در مواردی که نیاز به مواد مقاوم در برابر اسید باشد.
این واحدها به آسانی قابل محافظت بوده و به هیچگونه قطعه متحرک واقع در زیر آب و قابل تعمیر نیاز ندارند.
واحدهای
CPI بطور گسترده ای در بسیاری از صنایع برای جداسازی آب و روغن بکار می روند اما در پالایشگاهها با استقبال کمتری روبرو شده اند. دلیل این امر آنست که این واحدها قادر به پذیرش و تحمل شوکهای حاصل از افزایش ناگهانی بار آلی و جریانهای با حجم زیاد(بخوبی جدا کننده های API ) نیستند. جدا کننده های CPI نسبت به جریان پساب عبوری و بار روغن دارای محدودیتهایی هستند که باعث کاهش راندمان عملکرد واحدها می شود. مقدار جریان گذرنده از واحدهای CPI با مساحت صفحات و حجم واحد متناسب است. مخازن CPI معمولاً شامل12 تا48 صفحه موجدار بوده که بصورت موازی در داخل محفظه نصب می شوند. فاصله صفحات از یکدیگر بین0/75 تا1/5 اینچ است. جنس صفحات، بسته به مشخصات فیزیکی و شیمیایی پساب ممکن است فلزی و یا پلاستیکی باشد و معمولاً با توجه به PH پساب از مواد پوشش دهنده مقاوم در برابر خوردگی استفاده می شود.

رفرنس: گروه تخصصی بهداشت محیط

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: جمعه 7 تير 1392 ساعت: 23:29

این موجود ریز جثه و دو بال را حتما تا کنون دیده اید. این مگس که به نام مگس بیدی(Moth flies) یا مگس تصفیه کننده(Filter flies) نیز معروف است دارای تعدادی مو بر روی بدن و بالها است که اگر یکی ازاین مگس ها را له کنید کمی پودر دود مانندی از آن بر می خیزد. این مگس ها معمولا در مکانهای مرطوب با اکسیژن کم و یا محلهایی که مملو از آشغال مواد آلی و سبزیجات خشک و فاسد شده، فاضلابهای بیمارستان ها و مکان های صنعتی می توانند باشند. فاضلاب توالت ها و دستشویی ها که در خانه ها است نیز می تواند از منابع دیگر حضور این حشره باشد. مگس های فاضلاب ارتفاع پرواز کمی دارند و تنها برای چند دقیقه از محل زندگی خود (مثل چاه فاضلاب دستشویی یا توالت) دور شده و دوباره به جای قبلی باز می گردند.

حشره بالغ مگسی حقیقی به اندازه ای کوچک بین ۵/۱ تا ۵ میلی متر است و رنگ زرد، قهوه ای تا سیاه دارد. در روشنایی روز آنها اغلب در روی دیوارهایی در نزدیکی فاضلابها به استراحت می پردازند و در این وضعیت به شکل مثلثی بالها را روی بدن جمع می کنند و اغلب دیده شده که به لامپ های روشن حمله می کنند.

حشره ماده بیشتر اوقات تخم های خود را در موادی بر روی سطحی از لایه ژلاتینی که در فاضلاب ها و گنداب ها تشکیل می شود، می گذارد. این لایه ژلاتینی حتی بر روی گیاهان مرده ای که هنوز دارای رطوبت هستند و یا محل های دیگر تشکیل می شود و تمامی این مکانها محل مساعدی برای تخم ریزی حشره ماده است. آنها شاید در محلهای مرطوب و سایه دار خارجی نظیر زیر گلدان گیاهان، خزه ها، ناودان های پشت بام، مالچ های ضخیم و سیاه و یا بر روی زمینهای مرطوب نیز بتوانند زادو ولد نمایند. تخم گذاری در بهار و یا تابستان صورت می گیرد و تخم ها معمولا بعداز ۴۸ ساعت تفریخ می شود.
لاروها از مواد فاسدی که در فاضلابها تجمع یافته اند به مدت دو هفته تغذیه می کنند. در طبیعت، لارو مگس های فاضلاب از گیاهان و جانوران خشک استفاده می کنند و پس از طی دوران تغذیه دارای پوشش سختی می شوند که اصطلاحا شفیره (
Pupa
) نامیده می شوند. شفیره در محلهای مرطوب و نمناک یافت می شوند و مدتی به همین صورت باقی می مانند و سپس حشره بالغ پوسته شفیره را شکافته و از آن خارج می گردد. این حشره بالغ کمی پس از رهایی از پوسته شفیره خود به دنبال جفت می گردد تا با جفت گیری بتواند نسل جدیدی ایجاد کند. حشرات بالغ نیز به مدت یک تا دو هفته می توانند زندگی کنند. بیشتر این مگس ها برای ما انسان ها بی آزار هستند و نیش نمی زنند ولی در هر حال به دلیل مکانهایی که زندگی و تغذیه میکنند می توانند بوسیله موهای روی بدن و بالها باعث انتقال باکتریها و دیگر میکروارگانیسم هایی شوند که در محل زندگی انسانها زاد و ولد می نمایند و برای انسانها می توانند بسیار خطرناک و بیماریزا باشند.

این مگس از جنس
Psychoda spp. و جزء خانواده Psychodidae است. در اینجا باید اشاره کنم که خانواده مذکور جزء پشه ها دسته بندی می شود و خانواده ای است که در آن پشه های خاکی نیز قرار دارند، اما در اصطلاح رایج به این حشره مگس فاضلاب اتلاق می شود.


● کنترل  مگس خانگی

بهترین راه کنترل این آفت یافتن محل های زندگی و تولیدمثلی و محدود کردن آنها است. از تمیز نگه داشتن محل سینک ظرفشویی، دستشویی و توالت گرفته تا ریختن آب داغ در چاه فاضلاب دستشویی و توالت و یا تعمیر کردن لوله های فرسوده و یا لوله هایی که نشتی داشته یا شکسته اند، می تواند تعدادی از راههای کنترلی باشند. در ضمن سعی کنید همیشه محل زباله ها و آشغالها را در خانه و یا اطراف آن تمیز نگه دارید. کلا رعایت نکات بهداشتی و تمیز نگه داشتن و رسیدن به خانه می تواند از حمله جانوران مختلف به آن جلوگیری کند. سمومی نیز برای از بین بردن این حشره استفاده می شود ولی بدلیل آلودگی هایی که می تواند برای محیط خانه و نیز محیط زیست داشته باشد و با توجه به نکات بهداشتی بالا از بیان آنها خودداری می کنم.

 

منابع :
----------------------
aftab.ir

phil pelliterri,۲۰۰۲, moth and drain flies, insect diagnostic lab, university of Wisconsin-extension.
-
http://www.doyourownpestcontrol.com/flies.htm

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: جمعه 7 تير 1392 ساعت: 23:25

پساب ناشی از کشتار حیوان و شستشوی لاشه گوسفند و گاو و مرغ دارای چربی و خون و مایعات و جامدات داخل بدن حیوان می باشد که در مجموع از بار آلودگی نسبتاً بالایی برخوردار است .

فاضلاب کشتارگاهی بسیار شبیه به فاضلاب خانگی است و لیکن از غلظت بشتری برخوردار می باشند . این نوع فاضلابها بطور کلی از مواد آلی تشکیل شده اند و حاوی مواد معلق و جامد بسیار زیادی هستند و همچنین از BoD5 بالایی برخورداند .

این فاضلابها اگر وارد مجرای ابهای سطحی شوند به سرعت تولید بوی نامطبوع خواهند کرد که از آنها در تثبیت این چنین فاضلابهایی احتیاج به اکسیژن می باشد آلودگی شدیدی را متوجه محیط زیست و موجودات آن می کنند .

 چنانچه خون حیوان در مرحله اولیه جدا شده و بطور مجزا خشک گردد و وارد فاضلاب نشود مشخصات فاضلاب آنها بشرح جدول 1-1 خواهد بود .

 

مشخصات فاضلاب کشتارگاهها

فاضلاب    PH                       77-6

مواد معلق و شناور      800-500  mg / lit

Bo D                  2700 -1500 mg / lit

CoD                   4000-2000 mg / lit

مقدار فاضلاب در کشتارگاههای مختلف تابعی از نحوه کشتار وصرفه جویی در مصرف آب می باشد . ولی معمولاً در حدود 7 الی 9 متر مکعب به ازای هر تن گوشت برآورده شده است .

در کشتارگاه ها مقدار پساب ایجاد شده در حدود 10الی 15 لیتر به ازای هر راس مرغ برآورد گردیده است .

 بدلیل شرایط خاص و کیفیت کاملاً بیولوژیکی این فاضلابها روشهای تصفیه گوناگون قابل اعمال است . روشهای لاگونی بیولوژیکی هوازی و ترکیبی از این روشها با موفقیت بکار برده شده است .

 روشهای کم هزینه از قبیل سیستمهای لاگونی نیاز به زمین در وسعت زیاد داشته و فقط در مواردی که زمین ارزان در اختیار است و منطقه دور از شهر می باشد قابل اعمال محسوب می گردد.  روشهای لاگونی بیهوازی بیولوژیکی هوازی و ترکیبی از این روشها با موفقیت به کار برده شده است .

بعنوان مثال برای کشتارگاههای با تعداد 100 راس گوسفند و 200 راس گاو در روز زمین مورد نیاز حدود 7 هکتار بالغ خواهد شد . 

هزینه اجزای سیستم لاگونی بدون احتساب ارزش زمین معمولاً کمتر از سایر روشها بوده و نیاز به اپراتور متخصص نیز در کمترین حد می باشد . روشهای متداولی از قبیل لجن فعال شده و یا فیلترها با موفقیت بسیار زیادی در تصفیه خانه های این نوع فاضلابها بکار برده شده اند . این روشها هزینه  تاسیساتی و نیاز به متخصصین در حد بیشتری دارند و در مقابل زمین کم و کیفیت تصفیه بسیار بالا است .

 در نقاط نزدیک به شهر و مراکز جمعیت استفاده از روشهای مکانیکی بیولوژیکی تقریباً اجنتاب ناپذیر است و کاربرد تلفیقی از روشهای بی هوازی و هوازی بسیار متداول  می باشد

تکنیک های تصفیه بی هوازی از جمله بیوفیلترهای بی هوازی ، هاضم های دو مرحله ای و غیره برای تصفیه پساب کشتارگاهی بطور وسیعی بکار برده شده اند ولی هر یک از این روشها به تنهایی برای تصفیه این نوع فاضلاب کافی نیست و لذا نیاز به تصفیه مرحله دوم که هوازی می باشد برای رسانیدن کیفیت پساب تصفیه شده به استاندادرهای قابل قبول ضروری است .

 

تصفیه فاضلاب و مشابه در کشورهای دیگر

فانا و ملهوترا جهت تصفیه فاضلاب کشتارگاههای کوچک از روش هوازی استفاده کرده و گزارش کردند که یک برکه تثبیت با زمان ماند 21 روز قادر به کاهش فاضلاب ورودی تا حدود 92% بوده است . 

 برای تصفیه فاضلاب کشتارگاه های کوچک در شهرک مگ پور هندوستان که بطور متوسط دارای کشتار روزانه 150 راس حیوان بود و فاضلابی به حجم حدوداً 1405 متر  داشت  از یک مخزن ته نشینی ساده با زمان نیم ساعت و ترقیق جهت رسیدن به CoD  مورد نظر و یک تصفیه غیر هوازی به روش تمامی در مقیاس آزمایشگاهی  استفاده گردید با زمان 24 ساعت مقدار متوسط BOD5 خروجی 329 میلی گرم در لیتر بود . مجدداً پساب این ازمایش رشد و تکثیر جلبک را ادامه دادند و نتیجه گرفتند که تصفیه غیر هوازی و بهره برداری از جلبک در کاهش BOD فاضلاب شکارگاهها می تواند کارایی خوبی داشته باشد .

 در یکی از کشتارگاههای تگزاسی که روزانه بیش از 450 کشتار دام دارد کل فاضلاب تولیدی حدود 5/1 میلیون لیتر در روز می باشد . تارکوئین گزارش کرده است که در فاضلاب تولیدی این کشتارگاه 5BoD  بستگی به غلظت چربی و نیتروژن دارد . از مهمترین تفاوتهایی که بین فاضلاب کشتارگاه و فاضلاب خانگی وجود دارد بالا بودن غلظت چربیها و غلظت نیتروژن و تفاوت حداقل و حداکثر غلظتها برای این عوامل می باشد که در فاضلاب خانگی مشاهده نمی گردد .

 وجود تکه های استخوان در حدود چند سانتی متر در فاضلاب کشتارگاها از مسایل مهمی است که توسط توریها از ورود اب به مرحله تصفیه جلوگیری نمود در غیر اینصورت باعث تخریب پمپها می گردند .

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: جمعه 7 تير 1392 ساعت: 23:16

وقتي قصد داريد آرايشگاهي را براي آرايش و زيبايي خود انتخاب کنيد، چه معيارهايي را در نظر ميگيريد؟ نزديک بودن آرايشگاه به محل کار يا منزل؟ پايين بودن قيمت خدمات؟ به روز بودن مدلها و امکانات آرايشي؟ با تجربه و با سابقه بودن آرايشگر؟ آيا معياري مانند اهميت به وضعيت بهداشت و رعايت استانداردهاي بهداشتي در يک آرايشگاه هم در انتخاب شما تاثيري دارد؟

 

 

 

از بزرگترين مشکلات آرايشگاههاي زنانه، دخالت مستقيم و غيرمستقيم آرايشگران در امور پزشکي است. به همين مناسبت درباره سلامت در محيط آرايشگاه مطالبي نوشتهايم که ميخوانيد.

نکات بهداشتي هنگام اصلاح

آرايشگران بايد پيش از شروع اصلاح، نخ را با الکل ضدعفوني کرده و بعد از پايان کار هم براي کاهش التهاب پوست مشتري، از پماد اکسيد روي استفاده کنند. بعد از استفاده هر مشتري، نخ بايد عوض شود تا يک نخ با پوست دو صورت تماس نداشته باشد. در غير اين صورت، احتمال انتقال بيماريهاي پوستي زياد است.

نکته بعدي در رابطه با قيچي و شانهاي است که آرايشگر براي کوتاه کردن مو از آن استفاده ميکند. قيچي پس از هر بار کوپ بايد با الکل ضدعفوني شود و در پايان هفته نيز در دستگاه اتو کلاو استريل شود. شانهها هم پس از هر بار استفاده بايد شسته و در ظرف محتوي الکل نگهداري شوند.

پوششهاي محافظ

يکي از مواردي که در بيشتر آرايشگاهها مغفول واقع ميشود، استفاده از پيشبند است. به طور معمول از هر پيشبند براي چند مشتري استفاده ميشود و به اين ترتيب امکان خطر انتقال بيماريهاي پوست و مو از طريق قسمتي از پيشبند که دور گردن بسته ميشود و در ارتباط مستقيم با پوست است وجود دارد.

 

در آرايشگاههاي معتبر از چسبهاي مخصوصي دور گردن استفاده ميکنند. به اين ترتيب پوست گردن در تماس مستقيم پيشبند نيست. مش کردن موها اغلب به دو روش انجام ميشود: با استفاده از کلاه و با استفاده از فويل. کلاهي که براي مش استفاده ميشود از جنس لاستيک نرم و با ضخامتي متوسط است. آرايشگران موظفاند پس از هر بار مصرف کلاه، آن را با مايع ظرفشويي شسته و با الکل ضدعفوني کنند و براي جلوگيري از چسبناک شدن به آن پودر بزنند. استفاده از فويل براي مش کردن، بهداشتيتر است چون فويل يک بار مصرف بوده و براي مشتري بعدي استفاده نميشود. اما آرايشگري که با فويل مش ميکند بايد با تجربهتر باشد چون فويل حرارت بيشتري را در خود نگه ميدارد و ممکن است مو را بسوزاند. براي گذاشتن موم روي پوست افراد نيز اغلب از قاشقهاي يکبار مصرف استفاده ميشود.

در تاتو از سوزنها و رنگهاي مخصوصي استفاده ميشود که اگر پس از هر بار استفاده عوض و دور ريخته نشوند ميتوانند عامل انتقال بيماريهاي خوني و عفوني مانند ايدز و هپاتيت B باشند.
اگر پيش از کاشت ناخن آرايشگر از مواد ضد قارچ استفاده نکند و هواي زير ناخن مصنوعي را خوب نگيرد، فضاي ميان ناخن فرد و ناخن مصنوعي خالي ميماند و اين فضا در اثر تماس با آب ميتواند مرکز تجمع قارچ و ميکروب شود.

آرايشگاهها و تخلفات رايج

در حال حاضر، بيشتر آرايشگاهها تاتو ميکنند، محصولات چاقي و لاغري تجويز ميکنند و...

 

که تمام اين موارد تخلف پزشکي به حساب ميآيد. يک آرايشگاه فقط حق دارد در چارچوب وظايفي که از سوي اتحاديه صنف آرايشگران زنانه مشخص شده، باتوجه به نرخهاي تعيين شده اقدام کند. از جمله کارهايي که هماکنون رواج زيادي در آرايشگاهها يافته، تزريق ژل به لب است. اين موضوع موجب متورم شدن لبها ميشود و اگر به هر دليلي موجب عفونت شود، فرد حق شکايت داشته و مدير آرايشگاه مسوول است. اين موضوع درباره تاتوي ابرو هم صادق است. بسياري از افراد پس از تاتو دچار حساسيت پوستي ميشوند و روي ابروي آنها گوشت اضافه درميآيد. اين موارد در حوزه آرايشگاهها، تخلف بهداشتي محسوب شده و پرونده آن به شوراي حل اختلافات ارسال ميشود. .

رفرنس: سایت تخصصی گروه بهداشت محیط

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: جمعه 7 تير 1392 ساعت: 22:20

بیمارستان نهادی است بسیار ضروری که برای تداوم حیات و حفظ جان انسانهاو بازگشت به تندرستی به تدریج در زندگی انسانها پدیدار گشته و همراه باتکامل علوم و فنون و مهارتها ، پس از گذشت سالیان دراز به شکل امروزی درآمده است. که در جوامع مختلف نیز با توجه به وضعیت اقتصادی آن جامعه و انتظارات گیرندگان خدمات ، شاهد تفاوت های فراوانی در بین بیمارستانها می باشیم و نکته قابل توجه اینکه در هر بیمارستانی در صورت عدم رعایت موازین بهداشتی ، انواع عفونتهای نازوکومیال noso comial ( در زبان یونانی noso به معنای » بیماری « وcomeion به معنای »مراقبت « است ) شیوع پیدا می کنند . بنا به تحقیقات بعمل آمده در آمریکا ، حدود5% بیماران بستری شده در بیمارستانها به عفونت بیمارستانی مبتلا می شوند که این امر بطور متوسط مدت زمان بستری آنها را 7-5 روز افزایش می دهد که در نتیجه حدود 750دلار هزینه درمان افزایش می یابد . این در حالی است که جهت کنترل عفونتهای بیمارستانی فقط به 5% این هزینه نیاز است . ازاین جا به صرفه بودن اقدامات کنترل عفونت بیمارستان مشخص می شود .

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: پنجشنبه 6 تير 1392 ساعت: 23:28

انسان موجودی اجتماعی است، از زمان تولد تا واپسین دم حیات نیازمند دیگران است.در جامعه زندگی می کند، از آن تأثیر می پذیرد و بر آن تأثیر می گذارد. 

کانون خانواده ، نخستین نهاد اجتماعی است که کودک در آن پرورش می یابد و می آموزد که چگونه رفتار اجتماعی داشته باشد. 

در محیط های اجتماعی نظیر مهدکودک، نهادهای دیگری به جز خانواده در آموزش هنجارها و ارزش ها به فرزندان دخالت دارند و با افزایش سن کودک به مرور از نقش خانواده ها کاسته و بر نقش این کانون ها در الگو دهی به شخصیت کودک افزوده می شود. مهدکودک ، برای بچه ها عموماً جذابیتی بیش از خانه و خانواده دارد و نیز نقشی بسیار اساسی و مهم در تربیت کودکان ایفا می کند. 

بنابراین برای به ثمر نشستن این نهال های ترد و شکننده و کمک به رشدِ صحیح آنان باید محیطی امن و عاری از هر انحرافی برای تربیت آنان فراهم ساخت. 

تأثیرپذیری کودکان در مهد به مراتب بیشتر از خانه و خانواده است. اگر مربیان، افرادی آموزش دیده، کارآمد و متخصص در زمینه تربیت کودکان باشند خواهند توانست به بهترین شکل ممکن کودکان را تربیت کنند. 

بسیاری از کودکان با رشد روزافزون تعداد مادران شاغل، بیش از نیمی از روز خود را در مهدها سپری می سازند و رفتارها، ارزش ها و الگوهای بسیاری را از این مکان ها کسب می کنند، حال این مربیان و مسئولان مهدها هستند که باید ضمن عنایت به وظیفه خطیر تعلیم و تربیت ، و بهره گیری از شیوه های مثبت و کارآمد، در ساختن نسل آتی کمر همت ببندند. 

مهدکودک ها تا چه اندازه در پیمودن این مسیر موفق بوده اند؟ 

به استناد جدیدترین تحقیقی که تا به حال در مورد مراقبت از کودک صورت گرفته، کودکانی که اوقات خود را دور از مادر و در مهدکودک می گذرانند، پرخاشگرتر می شوند و مدت زمانی را که کودک در مهدکودک می گذراند هر چه طولانی تر باشد، احتمال این که هنگام رسیدن به سن کودکستانی پرخاشگرتر شود بیشتر است. 

کودکانی که بیش از ۳۰ ساعت در هفته را در مهدکودک می گذرانند، در ناهنجاری های رفتاری همچون جنگ و دعوا، رذالت، بیرحمی، حمله و نیز رفتارهای نامناسبی چون جدال، پرتوقعی و پرحرفی “نمره بیشتری” می آورند و آموزگاران آمادگی و مادران این کودکان، از آنها به عنوان کودکان تهاجمی، بهانه گیر، نترس، دردسرآفرین و افرادی که باید خواسته هایشان به سرعت عملی شود، یاد می کنند. 

محققان هنوز نتوانسته اند دلیل این رفتارها را دقیقاً مشخص کنند اما برخی، علت مشکلات رفتاری این کودکان را خستگی والدین بر اثر کار و عدم توجه به کودک و یا عدم توجه مسئولان مهدکودک ها عنوان می کنند. 

در این تحقیق آمده است که اگر می خواهید این گونه رفتارها را تقلیل دهید، بهتر است از مدت زمانی که کودک در مهدکودک می گذراند بکاهید. 

از سوی دیگر و بنابر گزارش مؤسسه ملی “بهداشت و توسعه رفتار کودکان”، بچه هایی که بین سال های دوم تا چهارم زندگی در مهدکودک هستند نسبت به سایر کودکان آموزش زبان و حافظه بهتری دارند. 

کودکانی که زمان زیادی را در مهدکودک به سر می برند، غمگین و ترسو هستند اما این مشکل تا سن آمادگی از میان خواهد رفت. 

از آنجا که رابطه کودک با دوستان و مربیان خود در مهد، دوستانه است تأثیرپذیری و الگوبرداری از آنان در قیاس با محیط خانواده، بیشتر است، زیرا پدر و مادر با حالتی اقناعی و دستوری با کودک رفتار می کنند. او نیز این حالت اجبار و سلطه گری را در خانه احساس می کند، چرا که دریافته است پدر و مادر بزرگتر از او هستند. حتی گاهی اوقات احساس می کند که آنان به دلیل بزرگتر بودن به او زور می گویند، اما احساس کودک در مهد به مربیان و همسالان خود احساسی دوستانه و به دور از اجبار و زور است. 

اگر مهدها به مکان هایی جز “محل نگهداری” کودکان تبدیل شوند، به عبارت دیگر به وظیفه اصلی خود که جامعه پذیری و تربیت صحیح کودکان و نه صرف نگهداری از آنان، بدل شوند، نسل کارآمد و شایسته ای را تحویل جامعه خواهند داد. 

به اعتقاد مربی مهدکودک، وظیفه مهم این مراکز آشنا کردن کودکان با هنجارها، ارزش های جامعه و آموختن رفتار اجتماعی و نیز آشکار کردن استعدادهای نهفته در آنان است، به طوری که در آینده با ورود به مراکز آموزشی و هنری، این استعدادها هر چه بیشتر بارور شوند. 

مهدکودک ها و مراکز پیش دبستانی وظیفه آموزش فعالیت های پیش از دبستان و آماده کردن کودک برای ورود به دبستان را بر عهده دارند. 

در مهدکودک، خردسالان با فراگیری نقاشی، شعر، سرود، بازی و با رویدادها و محیط اطراف خود آشنا می شوند. 

کودک رفتارهای مورد پذیرش در جامعه را می آموزد. کودکانی که دوران کودکی را در مهد می گذرانند بهتر و راحت تر می توانند با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کنند و در ارتباطات اجتماعی خود کمتر به مشکل برخورد می کنند و نسبت به دیگر کودکان به مراتب، جامعه پذیرتر هستند. 

برخی از مهدکودک ها برای آرام و یا سرگرم کردن کودکان شیوه های نادرستی را به کار می گیرند که نمی توان بر آنها نام مهدکودک را نهاد. این موارد در مهدهای دولتی و جاهایی که زیر نظر سازمان های دولتی هستند، کمتر دیده می شود و ممکن است احیاناً در مهدهای خصوصی مشاهده شود. 

مهد برای کودکان به منزله یک محیط کاملاً صمیمی و دوستانه است. لذا تأثیرپذیری کودکان در مهد به مراتب بیشتر از خانه و خانواده است. اگر مربیان، افرادی آموزش دیده، کارآمد و متخصص در زمینه تربیت کودکان باشند خواهند توانست به بهترین شکل ممکن کودکان را تربیت کنند. 

برخی مهدکودک ها، سالانه چند بار، دوره های آموزشی برای مربیان خود ترتیب می دهند و طی آن شیوه های نوین تربیت را به آنان آموزش می دهند. برعکس در برخی دیگر از مهدکودک ها، رفتار نادرست مربیان با کودکان، زمینه ساز بروز رفتارهای غیراخلاقی از سوی کودکان شده است. 

والدین باید در انتخاب مهد دقت بسیار به خرج دهند و کودکان را به دست مهدها و مربیانی بسپارند که اطمینان کافی در مورد نحوه آموزش آنها داشته باشند. 

کودکانی که اوقات خود را دور از مادر و در مهدکودک می گذرانند، پرخاشگرتر می شوند و مدت زمانی را که کودک در مهدکودک می گذراند هر چه طولانی تر باشد، احتمال این که هنگام رسیدن به سن کودکستانی پرخاشگرتر شود بیشتر است. 

تعداد مادران خانه دار که کودکان را در مهدها می سپارند، در قیاس با زنان شاغل اندک است. چنین مادرانی برای این که بتوانند با خیالی آسوده در خارج از خانه به کار بپردازند، مجبورند کودک خود را به مهد بسپارند. 

برای این که مربیان با تمام وجود در جهت ارتقای سطح تربیتی و آموزشی کودکان گام بردارند، باید میزان مشغولیت های ذهنی آنها را کاهش داد و این وظیفه مدیران و مسئولان مهدکودکهاست که به مشکلات مربیان رسیدگی کنند. 

بعضی از مدارس ابتدایی از پذیرفتن کودکانی که قبل از مدرسه اوقات خود را در مهدکودک ها سپری کرده اند، خودداری می کنند چرا که سیاست های آموزشی مهدکودک ها با آنها همسو نیست. 

از سوی دیگر مادران شاغل با وجود آگاهی نسبت به وظیفه ی خود از تربیت صحیح فرزند و گاه علیرغم میل باطنی خویش ناچارند ساعت های طولانی از کودکشان دور باشند . ضمن این که احساس می کنند فرزندانشان در مهد در کنار تربیت اجتماعی ، آموزش های مورد نیاز به ویژه آماده شدن برای ورود به اجتماع مدرسه را می بینند. 

به هر حال در شرایط کنونی که نیاز به حضور فعال تر و مؤثرتر زنان در فعالیت های گوناگون اجتماعی به شدت محسوس است، نقش و کارکرد مهدهای کودک در تربیت فرزندان و آموزش اجتماع پذیری به آنان بیش از پیش اهمیت یافته است. 

از این رو باید استانداردهای لازم برای فعالیت این اماکن فرهنگی از سوی مسئولان مربوط تعیین و تبیین شود تا از سویی مهدکودک ها ملزم به رعایت این استانداردها برای ادامه فعالیت شوند و از سوی دیگر خانواده ها با آگاهی از ضوابط ، مراکزی مناسب را برای سپردن فرزندانشان شناسایی کنند.

ممكن است بسياري از ما خاطره مهد كودك رفتن را نداشته باشيم و اولين تجربه حضور اجتماعي و دوري از خانواده با شروع سالهاي دبستان براي ما به وجود آمده باشد اما اين روزها نه فقط به دليل مشغله كاري والدين كه به دليل توصيه روان شناسان و جامعه شناسان و براي اجتماعي شدن و تطبق و آشنايي فرزندانمان با جامعه و اعضايش، سن حضور در جامعه و جدايي از خانواده (حتي براي ساعاتي محدود) پايين تر آماده است. از اين رو آسيب پذيري فرزندان در برابر آلودگيها و بيماريها بالاتر ميرود؛ چون اگر در خانواده يك مادر به يك يا دو فرزند رسيدگي و توجه ميكند در مهد كودك يك مربي بايد مسؤليت مراقبت از حداقل چهار، پنج كودك را بر عهده بگيرد.

بنابراين رعايت نكات بهداشتي از سوي مسؤلان مهد كودك ها و خانواده ها نقش ضروري تري پيدا ميكند.

بيشتر مهد كودك ها خانههاي قديمي هستند كه تنها با رنگ كردن و چسباندن چند نقاشي به در و ديوار تغييركاربري دادهاند. در جامعه ما، مهدكودك ها تنها به محلي براي نگهداري موقتي كودك تبديل شده اندكه بعضاً از لحاظ استانداردهاي موقعيتي در شرايط مطلوبي نيستند و فقط به عنوان محل بچه ساكت كن به شمار ميآيند، در حالي كه بعضي از كودكان در حال حاضر حداقل شش تا هشت ساعت در اين مكان به سر ميبرند، بيماريهاي عفوني و آلودگيهاي انگلي در مهد كودك و جوامعي كه اعضاي اصلي آن را كودكان تشكيل ميدهند به وفور ديده ميشود و بي توجهي عدم تشخيص به موقع و درمان نشدن اين بيماري ها در كودكان ميتواند باعث ابتلاي همه كودكان يك مهد كودك به بيمايهاي واگيردار شود.

رعايت نكات بهداشتي در مهد كودك و مركز مراقبت كودكان از اهميت خاصي برخوردار است. مهد كودك ها نظير ساير مراكز تهيه و توزيع مواد غذايي و اماكن عمومي از نظر نكات بهداشتي تحت پوشش وزارت بهداشت هستند و بايد مطابق با اصول و موازين بهداشتي باشند.

رعايت بهداشت فردي در مهد كودك از اهميت خاصي برخوردار است. تأكيد به شستن دست پس از رفتن به توالت و قبل از غذا، كوتاه نگه داشتن ناخن ها در كودكان و كاركنان و شستن ظروف مورد استفاده با آب داغ و مواد شوينده مجاز از مهمترين روشهاي پيشگيري از آلودگي يا بيماريهاي عفوني ميباشد كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.

تربیت کودک باید از همان آغار تولدو حتی از دوران جنینی شروع کرد. زیرا مقدمه شخصیت کودک در پنج سال اول پایه ریزی میشود . از اهداف مهم تعلیم و تربیت فرزند ، آماده سازی وی برای زندگی در اجتماع و تعقق اهداف الهی جامعه است . اولین نهاد اجتماعی ،کانون خانواده می باشد که در آن کودک چگونگی رفتار اجتماعی را میآموزد .از دیگر محیط های اجتماعی که  بعد از خانواده تاثیر گذار میباشد مهدکودک است که در آن به آموزش هنجارها و ارزش ها به کودکان کمک میشود و به مراتب نقش مهدکودک گسترده تر و تاثیرپذیری آن از خانواده بیشتر میشود.

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: چهارشنبه 5 تير 1392 ساعت: 16:41

آب گواراترين آشامیدنیها ست. آب طبیعی برای آنکه قابل آشامیدن باشد بایستی تصفیه شود.پس از تصفیه، آب زلال، بی بو، بی رنگ، بدون مزه خاص، بدون عوامل بیماریزا،بدون موادسمی همراه با مقداری موادو یونهای لازم بدست می آید. اساسي ترين و مهم ترین مرحله تصفيه آب آشامیدنی گندزدائي يا ضد عفوني نمودن آب جهت مناسب نمودن براي شرب مي باشد. روشهاي مختلفي براي گندزد ائي آب وجوددارد كه مهمترين آنها كلرزني ، ازن زني واستفاده ازسایرگند زداها مي باشد. روش سنتی گند زدائي آب كلر زني است که امروزه دربیشتر کشورهای دنیا مخصوصا کشورهای در حال توسعه رایج می باشد. تامين آب آشاميدني سالم و بهداشتي مورد نياز مردم ازاهمیت بسیاری برخوردار است چرا که بيماريهاي ناشي از آب آلوده مانند اسهال، وبا، حصبه و بيماريهاي انگلي هنوز سالانه نزديك به يك ميليارد انسان را مبتلا مي نمايند و باعث مرگ حدود 10 ميليون نفر،اكثرا در کشورهای در حال توسعه ميگردند. با توجه به قرار گرقتن منابع آبي در محدوده شهرها و ورود آلاينده هاي جديد و مقاوم به اين منابع ضروری است که تصفيه خانه هاي آب به سمت بهره گيري از گندزداهاي جديد و به كارگيري فن آوري هاي نوين در فرايند تصفيه آب گام بردارند.استفاده از كلر و مشتقات آن در گندزدائی آب موجب تشکیل تركيبات جانبي مضر و سمي مانند كلرات، تركيبات آلي كلرينه و تركيبات تري هالومتان(THM) می شودکه این مواد عوارض نامطلوبي را براي مصرف كنندگان به همراه داشته وسرطان زا هستند . گازازن با توجه به خواص ويژه خود وعدم تولیدمواد جانبی مضر ، جایگزین مناسبی برای کلر می باشد.این گاز نزديك به يك قرن است كه بعنوان گند زدا در آب آشاميدني توسط كشورهاي پیشرفته مورد استفاده قرار گرفته و تاكنون هزاران واحد تصفيه توسط ازن در سراسر اروپا، روسيه، ژاپن و ايالات متحده گسترش يافته است و در حال حاضر بيش از 3000 واحد تصفية آب توسط ازن در سراسر جهان و بيش از 300 واحد تصفية آب آشاميدني در ايالات متحده قرار دارد.در کشور ما نیزبهره گيري ازاین روش در تصفيه خانه آب اصفهان و بخش كمي از تصفيه خانه اهوازو بندرعباس صورت مي گيرد. بهترین روش ازن زني در تصفيه آب تزریق آن به آب در دو مرحله یا روش ازن-ازن مي باشدکه در مرحله اول پيش ازن زني در مقادير كم برای كنترل كدورت وحذف آهن ومنگنز صورت می پذيرد ودر مرحله دوم ازن زني ، آب كاملاٌ ضدعفوني شده و مواد آلي مولد طعم ،بو ورنگ و كربن آلي حل شده (DOC) با استفاده از مقادير بيشترازن وتماس زياد اكسيد مي شوند. پس از اين مرحله آب براي عرضه و توزيع وارد شبكه ميشود منتها قبل از اينكه وارد شبكه شود براي جلوگيري از آلودگي آب در شبكه مقدارکمی كلر به آن اضافه ميشود.

                                    

بطورکلی مزاياي استفاده از ازن در تصفية آبهاي آشاميدني بشرح زیرمی باشد:

ميكروب كشي سريع و وسيع

قابليت اكسيداسيون ازن بالاتر ازهمه گندزداهای رایج مانند كلرومشتقات آن، پركلرين، آب ژاول و غیره می باشد. خصوصيات ميكروب كشي ازن بيانگر پتانسيل بالاي اكسيد اسيون آن مي باشد. تحقيقات نشان مي دهد كه گند زدائي توسط ازن حاصل اثر مستقيم آن برباكتريها وتجزيه ديواره سلولي باكتريها مي باشدکه به فرایند زوال سلولي (cell lysing) معروف است. و از اين نظر با مكانيسم عمل كلر در فرايند گند زدائي متفاوت است. کلرفقط با نفوذ به داخل سلول، آنرا غیرفعال میکند وقادربه پاره کردن دیواره سلولی وازبین بردن آن نیست.با توجه به قدرت بالاي گند زدائي ازن در مقايسه با كلر وساير گندزداها ، زمان كمتري جهت تكميل فرايند گند زدائي نياز مي باشد. بررسي ها همچنين بيانگر توانائي بيشتر ازن در از بين بردن ويروسها در مقايسه با كلر مي باشد. در مقام مقايسه ازن بعنوان گندزدا 25 بار قويتر از اسيدهيپوكلرو (HOCl) و 2500 بار قويتر از هيپوكلريت (OCl) و 5000 بار قويتر از كلروآمين (NH2Cl) است. اين مسئله بوسيلة مقايسة ثابتهاي CT اندازهگيري ميشود كه عبارتست از غلظت و زمان لازم براي كشتن 99.9% كل ميكروارگانيزمها. ميزان 0.4ppm از ازن در عرض 4 دقيقه ميتواند هر باكتري، ويروس، قارچ و يا كپكي را نابود سازد. در اين ميان قابليت ازن در از بين بردن ويروسها بسيار شگفتانگيز بوده و حتي در غلظتهاي باقيمانده بسيار پايين ميتواند ويروسهاي بيماريزا مثل هپاتيت را از بين ببرد. در مطالعات آزمايشگاهي ثابت شده فقط 0.012ppm ازن در كمتر از 10 ثانيه ميتواند تمام ويروسها را نابود كند.همچنين كپكها نيز به آساني توسط ازن در آب كنترل ميگردند. كيستهاي Giardia و Cryptospoidium به سهولت توسط ازن كنترل ميشوند در حاليكه مقادير طبيعي كلر بر آنها بياثر است.

از بين بردن كامل طعم و بوي آب

ازن قادر است تركيبات فنوليك وديگر تركيبات مولد طعم را در آب شرب از بين ببرد. بو و طعم در منابع آبي بطور طبيعي از آلودگيهاي مواد آلي انساني بوجود ميآيد. بدين ترتيب كه باكتريها با مصرف اين مواد، بخصوص در آبهاي سطحي باعث ايجاد طعم و بو ميشوند. مصرف كلر براي گندزدايي سبب ايجاد تركيبات كلروفنل با بو و طعم بسيار بالايي ميشود. بيشتر اين تركيبات بوزا توسط تصفية ازن از بين ميرود حتي برخي تركيبات سولفور نظير سولفيد هيدروژن، مركاپتانها يا سولفيدهاي آلي ميتوانند توسط ازن به سولفاتها، اكسيد شوند.

حذف كامل آهن و منگنز موجود در آب

ازن مواد معدني را بطور كامل اكسيد نموده وموجب ته نشيني وحذف آنها مي گردد. اهميت عمده ازن در قابليت شكستن تركيبات آلي همراه با آهن ومنگنز مي باشد. ازن فلزات سنگين را به شکل اكسيداسيون بالا كه معمولاً اكسيدهاي غیرمحلولي هستند و به آساني با فيلتراسيون حذف ميشوند، تبديل ميكند. براي مثال آهن معمولاً در حالت فرو (Fe2+)، در آب محلول است كه در حضور ازن به يون فريك (Fe3+) كه در آب بصورت هيدروكسيد فريك خيلي نامحلول است تبديل شده و توسط فيلتراسيون جدا ميشود. ساير فلزات مثل منگنز در حضور آهن، كادميوم، كروم، كبالت، مس، سرب، آرسنيك ، نيكل و روي ميتوانند توسط روش مشابه تصفيه شوند.

حذف رنگ

علت بروز رنگ در آبهاي سطحي وجود مواد آلي طبيعي نظير اسيدهاي تانيك، فلويك و هيوميك ميباشند. اين تركيبات در نتيجة تخريب مواد گياهي تولید می شوند ودر ساختمان آنها باندهاي دوگانه كربن ـ كربن به هم وصل ميشوند، زمانيكه سري پيوندهاي دوگانه به بالاي 20 برسد جذب رنگ در طيف مرئي بوجود ميآيد، ازن به اين پيوندهاي دوگانه مواد آلي حمله كرده و آنها را ميشكند و حذف اين پيوندهاي دوگانه باعث حذف رنگ ميشود. آبهاي سطحي معمولاً ميتوانند در محدوده 4-2 ppm ازن،کاملا رنگزدايي شوند.

حذف جلبك

ازن با توجه به خاصيت اكسيدكنندگي قوي قادر به از بين بردن انواع جلبكها ميباشد. ازناسيون آبهاي آلوده شده با جلبك، سبب اكسيداسيون و شناور شدن جلبك در سطح مخزن ميشود. ازن همچنين متابوليكهاي محصولات جانبي توليد شده توسط جلبك را اكسيد و حذف كرده و در نتيجه باعث حذف طعم و بو خواهد شد.                                           

تثبيت انعقاد و حذف كدورت

در يك تصفيه خانه متعارف كه از آب سطحي بعنوان ورودي استفاده مي نمايد اولين مرحله تصفيه، حذف كدورت مي باشد. درمرحله پيش ازن زني ،ازن از طريق ناپايداركردن ذرات معلق وخنثي سازي بار ذرات كلوئيدي موجبات حذف كدورت را فراهم مي نمايد.و از فيلتراسيون مستقيم جهت عمليات صاف سازي استفاده مي شود. اكسيداسيون مواد آلي محلول توسط ازن منجر به توليد مولكولهاي قطبي و باردار ميشود كه ميتوانند با يونهاي آلومينيوم و كلسيم واكنش داده و آنها را رسوب دهند. تصفية آبهاي سطحي با 0.5 ppm ازن منجر به كاهش كدورت، تثبيت قابليت تهنشيني و كاهش مقدار ذرات ميشود.استفاده ازازن برای کنترل کدورت مزایای زیر راشامل می شود:

- كاهش مواد شيميائي مورد نياز براي فرايند انعقاد

- كاهش زمان مورد نياز براي تشكيل فلوك ولخته سازي

- افزايش راندامان فيلتر اسيون ( حدود 50 در صد )

- كاهش لجن حاصل از بك واش فيلتر

اين روش موجب انجام مناسب تر فرايند انعقاد وصرفه جوئي در مصرف مواد شيميائي مورد نياز مي گردد به گونه اي كه صرفه جويي حاصل از مصرف مواد با افزايش هزينه هاي مربوط به نصب سيستم ازن زني مطابقت مي نمايد.

حذف مواد آلي

ازن با بيشتر تركيبات سادة آروماتيك و آليفاتيكهاي غيراشباع نظير وينيل كلرايد، 1و1- ديكلرواتيلن، تريكلرواتيلن، P ـ ديكلروبنزن و غيره به سرعت واكنش ميدهد اما واكنش آن با آروماتيكهاي پيچيده و آليفاتيكهاي اشباع به آرامي صورت ميگيرد.ازن بيشتر تركيبات آلي نظير قندها، فنلها، الكلها و غيره را اكسيد كرده و خود به اكسيژن تبديل ميشود. ازن به همراه پراكسيد هيدروژن، يونهاي هيدروكسيل خيلي فعال را تشكيل خواهد داد كه باعث حملة نوكلئوفيليك روي تركيبات آلي است كه اين باعث تغيير مكان هالوژنها و ساير گروههاي عاملي نظير آمينها و سولفيدها ميشود. تحقيقات نشان داده است كه ازن مي تواند آفت كشهاي مالاتيون وپاراتيون را كه تركيباتي سرطان زا وخطرناك هستند به اسيد فسفريك ( بي خطر) تبديل نمايد.

عدم تولید پسماندهای مضر

محصولات جانبي حاصل از ازن زني شامل اسيد هايي با وزن ملكولي كم وغيرها لوژن دار ، آلدهيد ها، كتون ها و الكل ها مي باشند كه اين تركيبات اغلب توسط ميكرو ارگانيسم هاي موجود در آب قابل تجزيه بيولوژيكي مي باشند ومعمولاً براي مصرف كنندگان بي خطر هستند. يكي از عيوب استفاده از كلر در اين زمينه، تشكيل مواد آلي از طريق واكنش آن با تركيبات آلي نظير كلروفرم، تتراكلريدكربن، كلرومتان و غيره است كه اين تركيبات بطوركلي، تريهالومتان (THM) ناميده ميشوندوچیزی حدود 850 ترکیب کارسینوژن پدید می آورندكه همگي سرطانزا هستند.درروش ازن زنی ،پيش ازن زني باعث تغيير شكل مواد آلي موجود در آب خام شده و مواد آلي داراي زنجيره طولاني و با تعداد ملكول زياد را به مواد غير قابل تجزيه بيولوژيكي ونيز برخي تركيبات كوچكتر قابل تجزيه تبديل مي نمايد. اين امر بطور همزمان موجب افزايش اكسيژن محلول در آب مي گردد وشرايط براي رشد باكتريها ي هوازي مهيا مي شود. در صورت استفاده از فيلترهاي كربن فعال گرانولي (GAC) در بخش فيلتر اسيون ، مواد آلي بر روي منافذ وسطح كربن فعال گرانولي جذب مي شوند ولذا فيلتر بعنوان منبع تغذيه ورشد باكتريها ايفاي نقش مي نمايد . در اين صورت آبي كه از چنين فيلتر هايي عبور مي نمايد مواد آلي را در سطح فيلتر باقي گذاشته واز رشد باكتريها درآب پس از فيلتر جلوگيري بعمل مي آورد.

 

                            

 

برچسب: رفرنس, گروه تخصصی بهداشت محیط, نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:40

با شناخت پرتوهای ایکس و گاما توسط بشر ٬ استفاده از این امواج الکترومغناطیس نافذ به سرعت در زمینه های مختلف گسترش یافته بطوریکه در بسیاری از روشهای تشخیصی ( نظیر انواع رادیوگرافی ٬ ماموگرافی و ... ) ٬ درمان توده های سرطانی ( توسط روشهای مختلف پرتودرمانی ) و نیز رادیوگرافی صنعتی ٬ شاهد بکارگیری روز افزون این امواج هستیم . به عنوان مثال ٬ از آنجا که این امواج قابلیت بالایی در نفوذ به قسمتهای درونی قطعات و سازه ها دارند استفاده از آنها در رادیوگرافی صنعتیRT ٬به عنوان یکی از کارامد ترین روشهای آزمون غیر مخرب ٬ از اهمیت زیادی در صنعت برخوردار است.

مثلا در ساخت و نصب لوله های انتقال و توزیع گاز ٬ در تست نقاط جوشکاری جهت اطمینان از عدم وجود هرگونه منفذ و ترک در سطح جوش ٬ عدم نفوذ ناخالصی در جوش و ... از رادیوگرافی صنعتی استفاده می شود . اصولا رادیوگرافی صنعتی در مواردی که منشا ٬ ضخامت یا چگالی ماده باشد توانایی بالایی در آشکارسازی دارد و هرچه این تغییرات بیشتر باشد تمایز آنها ساده تر خواهد بود . بطور کلی در صورتی که تفاوت در میزان جذب تشعشع قسمتها حداقل 2% باشد به راحتی توسط رادیوگرافی تشخیص داده می شوند.

براین اساس امروزه استفاده از پرتوهای یونساز به امری اجتناب ناپذیر مبدل شده اما از طرفی مضرات این نوع پرتوها بر روی بافت های زنده به اثبات رسیده است و اگر در بکارگیری این پرتو ها بهترین شرایط کنترلی و حفاظتی نیز اعمال شود باز هم پرسنل و پرتوکاران در معرض تابش مقداری از این پرتوها خواهند بود یعنی هرگز نمی توان 100% جلوی نفوذ این پرتوها را گرفت بلکه می توان متناسب با زمان تابش و شدت آن محافظهایی طراحی نمود تا دز دریافتی پرسنل و پرتوکاران حداقل در حد مجاز پرتوگیری شغلی ٬ کنترل شود .بطور کلی پرتوگیری باید زمانی انجام پذیرد که منفعت آن مضرات تابشهای یونیزان را تحت الشعاع قرار دهد برای نمونه اختصاص هزینه لازم جهت محدود نمودن دز دریافتی مقرون به صرفه باشد ( در غیر این صورت نباید پرتو گیری انجام شود ) تنها در این صورت پرتوگیری موجه خواهد بود زیرا بر اساس قوانین حفاظت در برابر پرتوهای یونیزان تنها توجیه پرتوگیری بیش از حد مجاز نجات زندگی می باشد از اینرو کلیه تابشهایی که هدف آنها نجات زندگی نیست باید کنترل شده و تابش گیری در آنها حداقل در حد تابش گیری شغلی تعیین شود.

مهمترین پرتوهای یونیزان عبارتند از :

1 - ذره آلفا α : این ذره از دو پروتون و دو نوترون تشکیل شده و با گرفتن دو الکترون به اتم پایدار هلیوم تبدیل می شود از آنجا که این ذره جرم زیادی دارد قدرت نفوذ کمی داشته و به راحتی توسط یک برگ کاعذ متوقف می شود.

2 - ذره بتا β : برای گسیل ذره بتا یک نوترون به پروتون تبدیل می شود و ذره بتا نیز تابش می شود . طیف اشعه بتا تک انرژی نبوده و یک طیف پیوسته با تمام مقادیر انرژی از صفر تا حداکثر را داراست . برد این اشعه بسته به انرژی اولیه ( عنصر مادر ) و جنس محیط از چند سانتیمتر تا حدود یک متر می باشد . قدرت نفوذ این اشعه 100 برابر آلفا بوده و در ورقه آلومینیومی به ضخامت 1mm بخوبی جذب می شود.

3 - پرتو گاما γ : از امواج الکترومغناطیسی باطول موج بیش از 0.01 آنگسترم ( -10^10) و جرم صفر می باشد خاصیت یونیزاسیون آن بسیار کمتر از ذرات آلفا و بتا می باشد اما قدرت نفوذ آن بسیار بالاست.

4 - پرتو x : از امواج الکترومغناطیسی باطول موج بین 10 تا 0.01 آنگسترم و جرم صفر می باشد قدرت نفوذ آن از پرتو گاما کمتر می باشد

 

برچسب: پرتوهای یونیزان, حفاظت در برابر آنها, نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:33


پرتو یا تشعشع عبارت است از انرژی که به صورت امواج یا ذرات در خلاء یا در محیط مادی منتشر می شود. بطور ساده پرتوها را می توان انرژی عبوری تعریف کرد. برخی از پرتوها دارای جرم و بعضی فاقد آن می باشند و با توجه به میزان انرژی، دارای قدرت نفوذ در ماده هستند. پرتوها به دو دسته پرتوهای یونیزان (یونساز) و پرتوهای غیر یونیزان (غیر یونساز) طبقه بندی می شوند. معمولا وقتی همراه با واژه پرتو کلمه دیگری بکار نرود پرتوهای یونیزان مورد نظر می باشد

.پرتو یونیزان

ذرات آلفا
این ذرات به راحتی دیگر پرتوها از ماده عبور نمی کند. ذره آلفا دارای جرم اتمی 4 و دو بار الکتریکی مثبت است که در واقع یک اتم هلیوم دو بار یونیزه شده است. ذرات آلفا بوسیله عناصر رادیواکتیو سنگین منتشر می شود. ذرات آلفا قدرت یونسازی زیادی داشته ولی قدرت نفوذ آن در بافت ها بسیار کم است و به آسانی بوسیله ضخامتی از چند صفحه کاغذ، یک لایه رطوبت و یا لایه شاخی پوست متوقف می شوند. این ذرات تنها وقتی خطرناک هستند که درون بدن قرار گیرند. بطور معمول دستگاههای پایش فردی نسبت به پرتوهای آلفا حساس نیستند

نوترون
نوترون ذره ای باجرم اتمی متحد که برابر یک دوازدهم جرم اتم کربن 12 است و فاقد بار الکتریکی است. یکی از منابع این ذرات، راکتورهای هسته ای هستند که در آنها اورانیم شکافته شده و نوترون و انرژی حرارتی آزاد می کند. از این رو نوترونها را تنها می توان در مجاورت منابع تولید این ذرات در زمانی کمتر از یک ثانیه آشکار ساخت.

پرتوهای ایکس
، با شتاب الکترونها در ولتاژ بالا و برخورد به یک هدف فلزی، ترجیحا با عدد اتمی بالا تولید می شوند. پرتوهای گاما از فعل و انفعالات درون هسته اتم و پرتوهای ایکس از فعل و انفعالات خارج هسته اتم منشا می گیرند

.
اثرات جسمی پرتوهای یونیزان از اختلالات جزئی و موقتی در بعضی از اعمال فیزیولوژیک گرفته تا خطرات جدی مانند کاهش عمر، کاهش مقاومت در مقابل بیماریها، کاهش قدرت تولید مثل، ایجاد کاتاراکت (آب مروارید)، سرطان خون و یا انواع دیگر سرطان، آسیب به جنین در حال رشد، متفاوت می باشد.

اثر غیر مستقیم زمانی اتفاق می افتد که مولکولی مانند مولکول آب که اهمیت کمتری دارد، به یونها یا رادیکالهای فعال تجزیه شود. اجزای تجزیه شده وآسیبهائی ایجاد می شود DNA باعث اختلال در عمل اصلی

آسیب های زیست شناختی پرتوها، به اثرات زورس و دیررس تقسیم بندی شده اند. از جمله اثرات زودرس، که پس از تابش مقدار حاد پرتو بروز می کند، می توان اثر روی سلول و دستگاههای گوناگون مانند دستگاه خونساز، دستگاه گوارش و ... نام برد. اثرات دیررس، ماهها و یا سالها پس از تابش مقدار زیاد و یا کم به وجود می آیند. از جمله این اثرات می توان از سرطانزایی، ایجاد آب مروارید، اختلالات جنینی و کوتاه شدن عمر را نام برد.

حفاظت در برابر پرتوهای یونساز
منظور از حفاظت در برابر پرتوهای یونساز این است که اطمینان حاصل شده که مقدار جذب شده بوسیله هر فرد (غیر از بیماران) بیش از حداکثر مقدار مجاز نبوده و یا حداقل پرتوگیری ممکن و موجه باشد. در مسئله حفاظت سه عامل زیر بسیار مهم می باشد:

زمان
می توان با اجرای روشهای مناسب مدت زمان پرتوگیری فرد را کاهش داد.

حفاظ
در بسیاری از موارد که استفاده از دو روش پیشین میسر نباشد بایستی از صفحات جاذب پرتو استفاده کرد و میزان تابش پرتو را به مقدار مجاز یعنی 0.1 رم در هفته یا 5 رم در سال رسانید. معمولا ما از جنس موادی مانند سرب، بتون و ... می باشند.

پرتوهای غیر یونیزان (غیر یونساز
بخشی از پرتوهای الکترومغناطیس هستند که انرژی آنها برای یونیزاسیون ماده کافی نمی باشد. طول موج این پرتوها بلندتر از 100 نانومتر می باشد. انواع پرتوهای غیریونساز برحسب طول موج عبارتند از
پرتو مرئی (نور مرئی) 400 تا 750 نانومتر-
پرتو میکرو ویو 3 میلی متر تایک متر-
امواج با فرکانس کم، بسیار کم و بی نهایت کم از 1 کیلومتر تا بیش از 1000 کیلومتر
اشعه فرابنفش بخشی از طیف الکترومغناطیس است که در طیف بین نور مرئی اشعه یونیزان (اشعه و گاماقرار می گیرد و طول موج آن بین 100 تا 400 نانومتر می باشد

UV
منابع اشعه
مهمترین آن خورشید است ولی بخش مهمی از این اشعه توسط لایه ازن استراتوسفر جذب می گردد و تخریب لایه ازن می تواند این اشعه خطرناک را که ازدیاد آن منجر به سرطان پوست می شود، به زمین بفرستد. منابع عمده دیگر تولید کننده اشعه عبارت است از لامپهای پرفشار یا کم فشار بخار جیوه، فلورسنت، دستگاههای جوشکاری، لوله های پلاسما، لیزر و ... می باشند.
به مراتب بیشترین میزان آسیب ها از مشاغلی ناشی می شود که کارگران در تماس با نور خورشید هستند و بیشترین زمان انتشار انرژی از ساعت 10 صبح تا 3 بعدازظهر می باشد.
.
عواملی که بر شدت آسیب اثر می گذارند شامل مدت مواجهه، شدت تابش، فاصله از منبع تشعشع و جهت فرد در معرض نسبت به منبع مولد می باشد. بازتاب اشعه . آب و برف یا سطوح محیطی دیگر می تواند بر شدت تماس بیفزاید
به علت آنکه اشعه نفوذ نسبتا ضعیفی دارد تنها اعضایی که بر آنها اثر می گذارد چشم و پوست است. آسیب چشمی به علت فعالیت حرارتی تماس پر قدرت کوتاه مدت یا ضربانی است و آسیب پوستی بطور شایع از طریق واکنش های فتوشیمیایی از قبیل واکنش های سمی و افزایش حساسیتی حاصل از تماسهای کم قدرت ممتد یا پر قدرت کوتاه مدت است.
اثرات حرارتی انعقاد پروتئینی و نکروز بافتی شروع سریعی دارند.
اثرات تماسی مزمن شامل تسریع پیری پوست است که با از بین رفتن الاستیستی، افزایش پیگمانتاسیون، چین و چروک پوست و تلانژکتازی مشخص می شود.

تیرگی پوست
معمولا پس از قرمزی، تیرگی پوست ایجاد می شود. اما تیرگی بیشتر بوسیله
پرتویی با طول موج 300 تا 360 نانومتر ایجاد می شود.

التهاب ملتحمه و قرنیه
تابش پرتو فرابنفش به چشم به میزان زیاد باعث التهاب قرنیه و ملتحمه آن می گردد. بیناب طول موجهایی که ایجاد التهاب ملتحمه می کنند احتمالا همان بیناب ایجاد کننده قرمزی می باشد. در حالی که بیناب مولد التهاب قرنیه به طور خفیف به طرف طول موج های کوتاه تر متمایل است. فعالیت حداکثر در ایجاد این عوارض در محدوده طول موج 288 نانومتر می باشد. علائم حاصل از اثر پرتو پس از چند ساعت تابش ظاهر می گردد که عبارتند از: التهاب ملتحمه، نورترسی، درد چشم، التهاب پلک، اشک ریزش و احساس سوزش در چشم.

آموزش
افراد در تماس با این پرتو باید آموزش لازم را در زمینه اثرات و خطرات آن فرا گیرند.

وسایل حفاظت فردی
باید از وسایل حفاظت فردی، به ویژه در هنگام جوشکاری، مانند نقاب صورت،
عینک مخصوص، دستکش و پیش بند چرمی استفاده گردد و معمولا استفاده از لباس فلانل بر هر نوع چرم آن برتری دارد. برای مشاغلی مانند کشاورزی و ... استفاده از لباس پنبه ای پیشنهاد می شود.

پرتو مادون قرمزIR (Infra Red )

اثرات زیست شناختی پرتو مادون قرمز
مهمترین اثر زیست شناختی پرتو مادون قرمز به علت افزایش دمای بافت، پس از جذب پرتو، می باشد. پرتو مادون قرمز به طور عمده به وسیله پوست وچشم جذب می گردد و نفوذ آنها در لایه های داخلی پوست بسیار کم است. حداکثر عمق نفوذ پرتو مادون قرمز در پوست سه میلیمتر است. از عوارض مهم پرتو مادون قرمز روی پوست، ایجاد سوختگی و تیرگی رنگ پوست می باشد. اثر این پرتو روی عدسی چشم باعث ایجاد آب مروارید شده که به اصطلاح آب مروارید شیشه سازان نامیده می شود. ولی در حال حاضر این عارضه در کارگران ذوب فلز و کارگران کوره نیز مشاهده می گردد.علت ایجاد آب مروارید گرمای حاصل از این پرتو می باشد و چون عدسی چشم فاقد عروق خونی است به همین دلیل نمی تواند گرمای جذبی را دفع نموده و در نتیجه بتدریج آسیب می بیند. دورة کمون این عارضه را 15 تا 20 سال ذکر نموده اند. تابش پرتو به میزان زیاد روی چشم سبب سوختگی شبکیه می شود.

.استاندارد مربوط به پرتوها
برای اندازه گیری و ارزیابی پرتوها، شناخت کامل نسبت به روش اندازه گیری و خصوصیات محیط کار و چگونگی مواجهه کارگر اهمیت دارد. مهمترین نکاتی که باید قبل از اقدام به اندازه گیری و ارزیابی در نظر گرفته شود شامل موارد زیر است:
الف) هدف اندازه گیری
ب) کالیبراسیون
ج)گردآوری اطلاعات دقیق از کارگاه و نحوه مواجهه کارگر
د) ارزیابی توسط مقایسه با استانداردهای موجود

هدف اندازه گیری
قبل از اندازه گیری باید هدف کار مشخص گردد، زیرا برای دستیابی به هر هدف، روش دستگاه و نحوة ارزیابی متفاوت می باشد
.
کالیبراسیون
این دستگاه به کالیبراسیون خارجی احتیاجی ندارد و کالیبراسیون اولیه آن
توسط شرکت سازنده صورت گرفته و در صورت خارج شدن دستگاه از کالیبراسیون، دستگاه باید جهت کالیبراسیون مجدد به شرکت سازنده فرستاده شود.

رفرنس: گروه تخصصی بهداشت محیط

 

برچسب: رتوهای یونیزان, پرتو آلفا, اثرات بهداشتی , نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:29

یکی از مشکلات جدی محیط زیست که امروزه بشر در اکثر نقاط جهان با آن درگیر است، باران اسیدی میباشد. باران اسیدی به پدیدههایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با نزول مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، اطلاق میشود.


باران هنگامی اسیدی است که میزان PH آب آن کمتر از 5،6 باشد. این مقدار PH بیانگر تعادل شیمیایی بوجود آمده میان دیاکسید کربن و حالت محلول آن یعنی بی کربنات در آب خالص است.

باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی میباشد و وجود اسید در هوا نیز بر روی سلامتی انسان اثر مستقیم دارد. همچنین بر روی پوشش گیاهی تأثیرات نامطلوبی میگذارد.

دید کلی

در چند دهه اخیر میزان اسیدیته آب باران ، در بسیاری از نقاط کره زمین افزایش یافته و به همین خاطر اصطلاح باران اسیدی رایج شده است. برای شناخت این پدیده سوالات زیادی مطرح گردیده است که به عنوان مثال میتوان به این موارد اشاره کرد: چه عناصری باعث تغییر طبیعی باران میشوند؟ منشا این عناصر چیست؟ این پدیده در کجا رخ میدهد؟

معمولا نزولات جوی به علت حل شدن دیاکسید کربن هوا در آن و تشکیل اسید کربنیک بطور ملایم اسیدی هستند و PH باران طبیعی آلوده نشده حدود 5.6 میباشد. پس نزولاتی که به مقدار ملاحظهای قدرت اسیدی بیشتری داشته باشند و PH آنها کمتر از 5 باشد، باران اسیدی تلقی میشوند.

تاریخچه

پدیده باران اسیدی در سالهای پایانی دهه 1800 در انگلستان کشف شد، اما پس از آن تا دهه 1960 به دست فراموشی سپرده شد. « اسمیت » در سال 1873 واژه باران اسیدی را برای اولین بار مطرح کرد. او پی برد که ترکیب شیمیایی باران تحت تاثیر عواملی چون جهت وزش باد ، شدت بارندگی و توزیع آن ، تجزیه ترکیبات آبی و سوخت میباشد. این محقق متوجه اسید سولفوریک در باران شد و عنوان نمود که این امر ، برای گیاهان و اشیا واقع در سطح زمین خطرناک است.



«
موتا » و « میلو » در سال 1987 عنوان داشتند که دیاکسید کربن با اسید سولفوریک و اسید نیتریک عوامل اصلی تعیین کننده میزان اسیدی بودن آب باران هستند، چرا که در یک فاز آبی به صورت یونهای نیترات و سولفات در میآیند و چنین یونهایی به آب باران خاصیت اسیدی میبخشند.

عوامل موثر در اسیدیته باران

آب باران هیچگاه ، کاملا خالص نبوده و با پیشرفت صنعت بر ناخالصیهای آن افزوده شده است. ناخالصی طبیعی باران بطور عمده ناشی از نمکهای دریایی است و گازها و دودهای ناشی از فعالیت انسان در فرآیند ابرها دخالت میکنند.

آتش سوزی جنگلها نیز ، از جمله عواملی است که در میزان اسیدیته آب باران نقش دارد. فرآیندهای بیولوژیکی ، آتشفشانی و فعالیتهای انسان ، مواد آلوده کننده جو را در مقیاس محلی ، منطقهای و جهانی در فضا منتشر میکنند. به عنوان مثال ، در صورت وجود جریانات باد در نواحی صنعتی ، مواد خارج شده از دودکشهای کارخانهها در سطح وسیعی در فضا پراکنده میشوند.

اسیدهای موجود در باران اسیدی

اسیدهای عمده در باران اسیدی ، اسید سولفوریک و اسید نیتریک میباشد. بطور کلی این اسیدها به هنگام حمل توده هوایی که آلایندههای نوع اول مثل و را دربر دارند، بوجود میآیند. از این رو معمولا محل نزول باران اسیدی دورتر از منبع آلایندهها میباشد. باران اسیدی یک مشکل آلودگی است که به علت حمل دوربرد آلایندههای هوا توسط باد حد و مرز جغرافیایی نمیشناسد.

منابع تولید دیاکسید گوگرد

بطور کلی در مقیاس جهانی بیشتر بوسیله آتشفشانها و توسط اکسایش گازهای گوگرد حاصل از تجزیه گیاهان تولید میشود. این دیاکسید گوگرد طبیعی معمولا در قسمتهای بالای جو انتشار مییابد. بنابراین غلظت آن در هوای پاکیزه ناچیز میباشد. منبع عمده تولید ناشی از فعالیتهای انسانی احتراق زغالسنگ میباشد.

دیاکسید گوگرد بوسیله صنعت نفت به هنگام پالایش نفت یا تصفیه گاز طبیعی مستقیما یا به صورت در هوا انتشار مییابد. بیشتر کانیهای با ارزش در طبیعت به صورت سولفید یافت میشود. بنابراین هنگام استخراج و تبدیل آنها به فلز آزاد مقداری در هوا آزاد میشود و در اثر ترکیب با ذرات ریز بخار آب به تبدیل میگردد و در اثر کاهش دما در قسمتهای بالای جو به صورت باران اسیدی به زمین برمیگردد.

منابع تولید اکسیدهای نیتروژن

در هوای غیر آلوده به مقدار کم در اثر ترکیب اکسیژن و نیتروژن موجود در هوا هنگام رعد و برق ، وجود دارد و همچنین مقداری هم از رها شدن اکسیدهای نیتروژن از منابع زیستی حاصل میشود، اما که به عنوان آلاینده جوی محسوب میشود، از نیروگاهها و دود اگزوز خودروها ناشی میشود.

باران اسیدی در آمریکای جنوبی

پیرامون معضل باران اسیدی ، به ویژه در مورد مناطق صنعتی که میزان PH کمتر از 3 دارند، تاکنون مقالات زیادی منتشر شده است. با وجود این بعضی از محققین معتقدند که برخی از این مقالات مستند نیستند و PH طبیعی باران توسط فعالیتهای مختلف انسانی ، چنان تغییر میکند که تعیین یک استاندارد ، غیرممکن میباشد. در ارتباط با این مطلب میتوان مثالهایی از آمریکای جنوبی زد. جایی که میزان PH آب باران ، هم در جنگلهای آمازون و هم در شهرهای سائوپائولو و ریدوژانیرو و باربر 4،7 است. در جنگل آمازون موارد زیر در اسیدی شدن تاثیر اساسی دارند:



  1. اسیدسولفوریک که خود از اکسید شدن سولفید هیدروژن (از مواد فرار مناطق مردابی) تشکیل میشود.
  2. اسید آلی که از سوختن

    برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:19

 

رادون از گازهای نادر است و در نتیجه  قابلیت ترکیب این گاز با دیگر عناصر، تحت شرایط آزمایشگاهی بسیار اندک است. عدد اتمی آن 86 و وزن اتمی آن amu222 می باشد. چگالی آن در صفر درجه سانتیگراد 73/9 گرم بر لیتر است . مقدار گاز رادون در هوا بسیار کم و حدود یک اتم به ازای 1018 اتم از هوای محیط بسته می باشد.این گاز در زنجیره های واپاشی اورانیوم 238 ، اورانیوم 235 و توریم 232  به ترتیب به صورت ایزوتوپ های222 با نیمه عمر 92 ساعت و 219 با نیمه عمر 4 ثانیه و 220 با نیمه عمر 3/55 ثانیه تولید می شود. قابلیت حل شدن آن در آب در صفر درجه سانتیگرادبرابر 510 سانتیمتر مکعب در لیتر است که در دمای c 25 به 220 سانتیمتر مکعب در لیتر و در دمای c 50 به 130 سانتیمتر مکعب در لیتر کاهش می یابد.این گاز در زمره مواد پرتوزا به حساب می آید.

 

   چرا میزان گاز رادون درهوا مهم است؟

مواد پرتوزای طبیعی از بدو تشکیل کره زمین در آن وجود داشته است . بهره برداری انسان از منابع مختلف یکی از عواملی است که باعث برهم خوردن نظم و تعادل طبیعی این مواد شده و در نتیجه ، بسیاری از مواد پرتوزای طبیعی به محیط افزوده شده است. از عوامل دیگری که این نظم را برهم می زند پدیده های طبیعی نظیر زلزله و یا رانش زمین است . همچنین فعالیت های هسته ای بشر منجر به تولید مواد پرتوزای مصنوعی شده است.

به منظور حفاظت رادیولوژیکی محیط زیست ، شناسایی توام اکوسیستم ها و منابع پرتوزا و نحوه عملکرد آن ها در محیط زیست از ضروریات اولیه می باشد.

گاز رادون به راحتی در دستگاه تنفسی انسان جذب می شود و می تواند از خود ذرات uf061 تابش کند. ایزوتوپ 222 رادون که در زنجیره واپاشی اورانیم 238 به وجود می آید به دلیل نیمه عمر طولانی آن می تواند نقش بسیار مهمی در پرتوگیری افراد بازی کند.

اگرچه انسانها اغلب بر این باورند که پرتوگیری از منابع مصنوعی پرتوزا بسیار خطرناک است ، لیکن منابع اصلی پرتوزا عامل اصلی در پرتوگیری بشر و موجودات زنده می باشد.

پرتوگیری ناشی از استنشاق گاز رادون در منازل مسکونی به مراتب بیشتر از پرتوگیری ناشی از سایر پرتوهای طبیعی است. امروزه در جهان روش های برآورد تاثیر دُز ناشی از استنشاق محصولات واپاشی رادن با نیمه عمر کوتاه بر بافت ، تحت بازبینی مداوم قرار دارند و کمیسیون بین المللی حفاظت در برابر پرتوها (ICRP) ضرایب وزنی بافت و ضرایب پرتویی جدیدی را برای تعریف دُز موثر رادون تعیین نموده است.

مواد پرتوزا عموما اثرات مستقیمی بر سلول های بدن دارند. این اثرات عبارتند از :

الف: ایجاد وقفه در تقسیم سلول . ب: موتاسیون ژنی ج: شکست کروموزومیکه منجر به سلول های غیر طبیعی می شود . این اثر در ایجاد بیماری هایی نظیر سرطان نقش دارد  د: مرگ سلولی . از این اثر برای درمان سرطان و از بین بردن سلول ها سرطانی استفاده می شود.

   یکاهای اندازه گیری

   یکاهای پرتوزایی نشان دهنده تعداد واپاشی ها در ثانیه هستند. یکای بکرل (Bq) معادل یک واپاشی در ثانیه است در حالی که پرتوزایی ویژه با یکای بکرل بر مترمکعب سنجیده می شودکه میزان پرتوزایی در واحد حجم ماده را نشان می دهد.

   یکاهای پرتودهی مربوط به اندازه گیری میزان فوتون های x و گاما در هوا هستند. پرتودهی را با کل بارهای هم علامت تولید شده توسط فوتون ها در واحد جرم هوا اندازه گیری می کنند. یکای پرتودهی کولن بر کیلوگرم است. یک کولن بر کیلوگرم آن مقدار تابش پرتوهای x و گاما است که بتواند در شرایط متعارفی یک کولن بار الکتریکی هم علامت در یک کیلوگرم هوا تولید کند.

     آهنگ پرتودهی پرتودهی را در واحد زمان محاسبه می کند و یکای آن کولن بر کیلوگرم بر ثانیه است.

   دُز جذب شده (D) کمیتی است برای اندازه گیری انرژی جذب شده از کلیه پرتوها در واحد جرم هر ماده و یکای آن ژول بر کیلوگرم است که به آن گری نیز گفته می شود(Gy)

     آهنگ دُز جذب شده ، دُز جذب شده را در واحد زمان اندازه می گیرد و یکای آن گری در ثانیه است.

   دُز معادل (HT)کمیتی است که اثرات بیولوژیکی ناشی از جذب انواع پرتوها در بافت را منظور می دارد و برابر است با حاصل ضرب دُز جذب شده در ضریبی به نام ضریب توزین پرتو.  واضح است که این کمیت برای هر پرتوی خاص و هر بافت معین محاسبه می شود. یکای این کمیت ژول بر کیلوگرم است که در این مورد آن را سیورت می نامند. یک سیورت عبارتست از انرژی معادل یک ژول ناشی از پرتوی خاص که به یک کیلوگرم از بافت معینی با ضریب توزین مشخص  منتقل می شود.

     آهنگ دُز معادل ، دُز معادل را در واحد زمان محاسبه می کند و  یکای آن سیورت بر ثانیه است.

   دُز موثر (E ) ، کمیتی است که علاوه بر در نظر گرفتن نقش پرتوها در بروز اثرات بیولوژیکی ، نقش آن ها را در اثرات آماری نظیر سرطان ها نیز در نظر می گیرد. این کمیت از حاصل ضرب دُز معادل در ضریب دیگری به نام ضریب توزین بافت بدست می آید. یکای دُز موثر نیز سیورت می باشد.

    دستگاه های اندازه گیری پرتوها

دستگاه های متفاوتی برای اندازه گیری ذرات الفا ، بتا و اشعه گامای به وجود آمده در فروپاشی ها وجود دارند از جمله اتاقک یونش ، شمارنده تناسبی ، کنتورهای گایگر مولر و آشکار سازهای سر سوزنی.

       کاربرد آشکارسازها در حفاظت در برابر اشعه

مهمترین کار برد آشکار سازها در حفاظت در برابراشعه ، دُزیمتری پرتوها می باشد.در عمل این ابزارها به گونه ای درجه بندی می شوند که مستقیما پاسخ را بر حسب دُز ( سیورت یا میلی سیورت ) ارائه میدهند. با توجه به این که حساسیت و بازدهی هر آشکار سازی به نوع و انرژی پرتو بستگی دارد ، عملا نمی توان آشکار سازی طراحی نمود که قابل استفاده برای اندازه گیری و دُزیمتری کلیه پرتوها باشد.

زمان پاسخ یک دُزیمتر زمان لازم برای نشان دادن 63% قرائت نهایی در هر میدان پرتو است.در این دستگاه ها یک مدار مقاومت و خازن وجود دارد که زمان پاسخ از حاصل ضرب مقدار مقاومت در ظرفیت خازن بدست می آید.

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:05

فسفايد زينگ
موش کش گوارشي از گروه ترکيبات معدنی
فرمولاسيون:
1. روتال
Rotal %21 Pa
2. ريدال
Ridall %6 P1 %2 P2
تاریخ ثبت:
ویژگیهای خاص:
نحوه اثر: با واکنش اسيدهاي معدي، فسفين آزاد مي کند که وارد جريان خون شده و کليه و کبد و قلب را از بين مي برد.
موارد مصرف در ايران:
موش مغان تاترا، مريونها در غلات، موش ورامين در باغات ميوه و نيشکر 2 گرم روغن+ 100 گرم گندم+ 5 گرم سم(1)
موارد مصرف در ساير كشورها:
موشها در زمينهای زراعي، سازههای زراعي (گلخانهها)
راهنماي مصرف:
به صورت طعمههای خشك و آب دار يا به طور غير مستقيم استفاده شود.
بايد طبق نظارت متخصصين حرفه ای اين طعمه در مزرعه يا باغ استفاده شود.
ملاحظات زيست محيطی:
ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران70-45 میلیگرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان5/37-7 میلیگرم بر کیلوگرم
در تماس با اسيد ممكن است اشتعال زا باشد.
ظرف حاوي سم بايد در آن به طور محكم بسته شده باشد.
در موقع تهيه طعمه مسموم از ماسك تنفسي بايد استفاده كرد.
بايد دور از دسترس حيوانات، بچهها نگه داري شود.
به علت سميت زياد براي پستانداران بايد تحت نظارت پرسنل فني مصرف شود.
اين سم به صورت خشک و آبي پايداري زياد ولي در هواي مرطوب به تدريج ايجاد فسفين مي کند که بسيار خطرناک است.
اجساد جوندگان مرده بايد جمع آوري كرده و سوزانده شود.
باقي مانده طعمهها را بعد از تيمار بايد جمع آوري و سوزانده شود.
بعد از هر نوبت تيمار بايد دستگاه مخلوط كننده را كاملاً شست.

اثر روی انسان

فسفید روی درصورتی که استنشاق گردد ،با بافت مرطوب مخاطی ناحیه تنفسی تماس پیدا میکند و ماده ای بنام "فسفین" را تولید میکند که باعث ایجاد اِدِم(خیز) ریوی میگردد وخاصیت سرطانزایی دارد. فسفید روی درصورت بلع باعث ایجاد فسفین در ناحیه گوارشی(وده ها) میگردد ومیتواند باعث سردرد،سرگیجه،خستگی،حالت تهوع واستفراغ،سرفه،دیس پنه(تنگی نفس)،احساس گرفتگی درناحیه قفسه سینهوایجاد حالت تشنگی درانسان گردد.سایر عوارض مربوط به تماس با این ماده شامل:عوارض کبدی،زردی،از دست دادن دفع ادرار،فلج عضلات(تتانی)،هذیان گویی،تشنج،کما وحتی مرگ میباشد.

رفرنس:

1- باشگاه مهندسان ایران- راهنمای سموم کشاورزی

 http://www.iran-eng.com/archive/index.php/t-153092.html

2- National Pesticide Information Center, http://npic.orst.edu/factsheets/znptech.html

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 16:02

رعایت نکات بهداشتی در آرایشگاهها

وقتي قصد داريد آرايشگاهي را براي آرايش و زيبايي خود انتخاب کنيد، چه معيارهايي را در نظر ميگيريد؟ نزديک بودن آرايشگاه به محل کار يا منزل؟ پايين بودن قيمت خدمات؟ به روز بودن مدلها و امکانات آرايشي؟ با تجربه و با سابقه بودن آرايشگر؟ آيا معياري مانند اهميت به وضعيت بهداشت و رعايت استانداردهاي بهداشتي در يک آرايشگاه هم در انتخاب شما تاثيري دارد؟

از بزرگترين مشکلات آرايشگاههاي زنانه، دخالت مستقيم و غيرمستقيم آرايشگران در امور پزشکي است. به همين مناسبت درباره سلامت در محيط آرايشگاه مطالبي نوشتهايم که ميخوانيد.

نکات بهداشتي هنگام اصلاح

آرايشگران بايد پيش از شروع اصلاح، نخ را با الکل ضدعفوني کرده و بعد از پايان کار هم براي کاهش التهاب پوست مشتري، از پماد اکسيد روي استفاده کنند. بعد از استفاده هر مشتري، نخ بايد عوض شود تا يک نخ با پوست دو صورت تماس نداشته باشد. در غير اين صورت، احتمال انتقال بيماريهاي پوستي زياد است.

نکته بعدي در رابطه با قيچي و شانهاي است که آرايشگر براي کوتاه کردن مو از آن استفاده ميکند. قيچي پس از هر بار کوپ بايد با الکل ضدعفوني شود و در پايان هفته نيز در دستگاه اتو کلاو استريل شود. شانهها هم پس از هر بار استفاده بايد شسته و در ظرف محتوي الکل نگهداري شوند.

پوششهاي محافظ

يکي از مواردي که در بيشتر آرايشگاهها مغفول واقع ميشود، استفاده از پيشبند است. به طور معمول از هر پيشبند براي چند مشتري استفاده ميشود و به اين ترتيب امکان خطر انتقال بيماريهاي پوست و مو از طريق قسمتي از پيشبند که دور گردن بسته ميشود و در ارتباط مستقيم با پوست است وجود دارد.

در آرايشگاههاي معتبر از چسبهاي مخصوصي دور گردن استفاده ميکنند. به اين ترتيب پوست گردن در تماس مستقيم پيشبند نيست. مش کردن موها اغلب به دو روش انجام ميشود: با استفاده از کلاه و با استفاده از فويل. کلاهي که براي مش استفاده ميشود از جنس لاستيک نرم و با ضخامتي متوسط است. آرايشگران موظفاند پس از هر بار مصرف کلاه، آن را با مايع ظرفشويي شسته و با الکل ضدعفوني کنند و براي جلوگيري از چسبناک شدن به آن پودر بزنند. استفاده از فويل براي مش کردن، بهداشتيتر است چون فويل يک بار مصرف بوده و براي مشتري بعدي استفاده نميشود. اما آرايشگري که با فويل مش ميکند بايد با تجربهتر باشد چون فويل حرارت بيشتري را در خود نگه ميدارد و ممکن است مو را بسوزاند. براي گذاشتن موم روي پوست افراد نيز اغلب از قاشقهاي يکبار مصرف استفاده ميشود.

در تاتو از سوزنها و رنگهاي مخصوصي استفاده ميشود که اگر پس از هر بار استفاده عوض و دور ريخته نشوند ميتوانند عامل انتقال بيماريهاي خوني و عفوني مانند ايدز و هپاتيت B باشند.
اگر پيش از کاشت ناخن آرايشگر از مواد ضد قارچ استفاده نکند و هواي زير ناخن مصنوعي را خوب نگيرد، فضاي ميان ناخن فرد و ناخن مصنوعي خالي ميماند و اين فضا در اثر تماس با آب ميتواند مرکز تجمع قارچ و ميکروب شود.

آرايشگاهها و تخلفات رايج

در حال حاضر، بيشتر آرايشگاهها تاتو ميکنند، محصولات چاقي و لاغري تجويز ميکنند و...

که تمام اين موارد تخلف پزشکي به حساب ميآيد. يک آرايشگاه فقط حق دارد در چارچوب وظايفي که از سوي اتحاديه صنف آرايشگران زنانه مشخص شده، باتوجه به نرخهاي تعيين شده اقدام کند. از جمله کارهايي که هماکنون رواج زيادي در آرايشگاهها يافته، تزريق ژل به لب است. اين موضوع موجب متورم شدن لبها ميشود و اگر به هر دليلي موجب عفونت شود، فرد حق شکايت داشته و مدير آرايشگاه مسوول است. اين موضوع درباره تاتوي ابرو هم صادق است. بسياري از افراد پس از تاتو دچار حساسيت پوستي ميشوند و روي ابروي آنها گوشت اضافه درميآيد. اين موارد در حوزه آرايشگاهها، تخلف بهداشتي محسوب شده و پرونده آن به شوراي حل اختلافات ارسال ميشود. .

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 13:36

 
الف) مشکلات ناشی از حشرات ، جوندگان و موجودات موذی در اردوگاهها

از مشکلات دیگری که متعاقب بحرانها ایجاد شده و سلامت آسیب دیدگان را بخطر می اندازد رشد و تکثیر عوامل میکروبی بیماریزا و نیز تکثیر حشرات از قبیل مگس ، پشه ، سوسک و همچنین تکثیر جوندگان به ویژه موش را می توان نام برد و در بعضی مواقع بخاطر بر هم زدن محیط زیست طبیعی موجوداتی از قبیل گزندگان ، مار ، عقرب ، رطیل و برخی جانوران منطقه ، امنیت آسیب دیدگان را تهدید نموده و مشکلات آنها را مضاعف خواهند کرد.
وجود اجساد ، لاشه موجودات ، دفع نا صحیح فضولات و مدفوع ، تلنبار شدن زباله ، وجود برکه ها و ماندآبها ، فساد مواد غذائی و معضلاتی که بویژه در روزهای اولیه بحران و سپس تا هنگام ساماندهی و ایجاد نظم در محلهای اسکان آسیب دیدگان بوجود می آید موجب تعفن شدید شده و شرایط مناسبی برای میکروبها ، حشرات و موجودات موذی فراهم می کنند. بعضی میکروبها از خود موادی ترشح می کنند که به آنها سم می گویند و این سموم حتی با حرارت هم از بین نرفته و ممکن است از راههای مختلف مثل خوردن غذای آوده وارد بدن شده و ایجاد مسمومیت نمایند. همچنین عوامل بیماریزا از طریق نیش زدن حشره ، مدفوع حشره ، خوردن و له شدن حشره و استنشاق هوای آلوده به مدفوع حشره ناقل به اشخاص سالم انتقال می یابند. ترس از بندپایانی مثل عنکبوتها ، عقربها گاها
ٔ منجر به ضایعات عصبی می شوند، ایجاد مزاحمت و آزار بصورت نیش و گزش به ویژه در کودکان و اشخاصی که پوست بدنشان ظریف و حساس بوده و سبب تحرکات پوستی آنها می شوند.
موشها علاوه بر خسارات اقتصادی که بر منابع غذائی وارد می کنند مخاطرات بهداشتی ایجاد کرده و موجب بروز بیماری می گردند.


ب) راههای پیشگیری و مبارزه با موجودات موذی و عوامل بیماریزا:
بهداشت عمومی یکی از عوامل مهم در سلامت مردم است ، برای تأمین سلامت جامعه ، بهداشت هم به صورت فردی و هم به صورت اجتماعی باید رعایت گردد. بهداشت فردی و اجتماعی مکمل یکدیگرند و رعایت بهداشت فردی به تنهایی کافی نخواهد بود زیرا انسان جدا از مردم و اجتماع زندگی نمی کند و رعایت یا عدم رعایت بهداشت هر فرد روی سلامت سایرین اثر می گذارد

1- بهسازی و ایمن سازی محیط :
ساده ترین و عملی ترین اقدامی که هر فرد می تواند در پیشگیری از عوامل بیماریزائی و رشد و تکثیر موجودات موذی از خود نشان دهد بهسازی محیط است بدین معنی که میکروبها ، حشرات ، جوندگان و موجدات موذی در محیطهائی رشد و تکثیر پیدا می کنند که شرایط لازم را برای زندگی داشته باشند این شرایطچیزی نیست جز آلودگیها ، ناپاکیها ، مواد زائدی مثل پسمانده های غذا و زباله ها ، ماندآبها و برکه های فاضلاب و در مجموع شرایطی که موجودات کوچک و بزرگ بتوانند به راحتی رشد و تکثیر پیدا کنند. بهسازی محیط در واقع اقداماتی است که این شرایط را از بین می برد، بعبارتی با اقداماتی مثل جمع آوری صحیح و به موقع زباله و مواد زائد و دور کردن این مواد روی پنجره ها و چاه های فاضلاب ها ، پوشاندن آب انبارها و مخازن آب ، دفع صحیح مدفوع و فضولات ، حفاظت شخصی و اقدامات مشابه می توان بدون استفاده از ه گونه مواد شیمیائی مثل سموم و مواد ضد عفونی کننده ، محیط را بهسازی نمود بطوریکه امکان نشو و نما برای موجودات موذی و میکروبها فراهم نشود ، با رعایت نظافت و سالم سازی محیط علاوه بر پیشگیری از بیماریها ، از آلوده کردن محیط توسط سموم و مواد شیمیائی خودداری شده و همراه شرایط طبیعی محیط حفظ خواهد شد.

2- استفاده از مواد شیمیائی (سموم و مواد گند زدا ):
دربعضی شرایط به دلیل بالا بودن آلودگی به ناچار باید از مواد شیمیائی نیز استفاده کرد اما استفاده از این مواد هم زمانی مؤثر خواهد بود که با بهسازی محیطهمراه باشد ، استفاده از سموم و مواد شیمیادی نیاز به متخصصین و آگاهی داشته و هر نوع سمی را نمی توان به راحتی در محیط مسکونی استفاده کرد مگر زیر نظر کارشناسان مربوطه و با رعایت نکات امنی ، در غیر این صورت ممکن است علاوه بر تأثیرات بد زیست محیطی و مقاومت موجوات و میکروبها موجب مسمومیت افراد شده و زیانهائی به بار آید.
بکار بردن سمومی که در بسته های مخصوص خانگی و یا قوطیهای تحت فشار (اسپری) تهیه شده و در شرایط بحران کمک مؤثری در کاهش حشرات و موجودات موذی خواهند کرد

.3- روشهای کنترل و حفاظت :

1- مگس و پشه :
- از بین بردن آبهای راکد و علف های سطحی در آبهای راکد
- نصب توری و پشه بند
- دفع صحیح مدفوع و فضولات
- جمع آوری و دفع صحیح زباله
- پاشیدن نفت یا گازوئیل روی آبهای سطحی راکد و فاضلاب
- استفاده از سمومی مثل فایکام ، بایگون ، پرمترین (آمبوش - کوپکس ) زیر نظر کارشناسان مربوطه

2- شپش :
اسکان تعدادی از مردم در اردوگاها و سر پناهای موقت به علت تماس نزدیک افراد سالم با افراد آلوده خطر شیوع و تکثیر این حشره را فراهم می سلزد . شپش بدن که ناقل می باشد تقریبا
ٔ همیشه بین لباس وپوست پیدا می شود انتقال عوامل بیماریزا از طریق مدفوع شپش و یا شپش له شده انجام می گیرد، تعداد شپش ها زمانیکه بهداشت فردی ضعیف بوده (کمبود آب ، صابون و یا لباس ) و یا تعداد جمعیت زیاد باشد و یا هوا سرد باشد افزایش پیدا می کند.
برای کنترل این حشره باید به مکان شستشو و حمام دسترسی پیدا کرد ، شستشوی بدن با آب گرم و صابون ، شستشوی لباسها با مواد شوینده قوی و آب داغ و خشک نمودن آنها در مقابل نور خورشید ، در صورت امکان استفاده از اتوی داغ ، عدم استفاده از برس یا شانه افراد دیگر ، کوتاه کردن موها بسیار مؤثر می باشد، در صورت امکان و دسترسی می توان به راحتی از شامپو بنزن هگزاکلراید استفاده کرد.
در مواردی دیده شده که در اردوگاها برای مبارزه با شپش اقدام به سمپاشی داخل اماکن می کنند که به هیچ وجه احتیاجی به آن نیسشت و جز به خطر انداختن سلامتی اشخاص حاصلی نخواهد داشت زیرا شپش مدت بسیار کوتاهی در خارج از بدن می گذراند و سریعا
ٔ خود را را به بدن می رساند.
استفاده از مواد شیمیائی و سموم زیر در صورتیکه زیر نظر کارشناسان مربوطه انجام گیرد توصیه میشود.
پرمترین5/2 5 در هزار روی سر و بدن افراد و پودر گامکسان 1 درصد و
DDT 10 درصد برای لباسها و محلهای خواب استفاده گردد.

3-ساس:
ساسها اغلب اوقات خود را در شکافها ، ترکها و سایر محلهای قابل اختفا در دیوارها و سقف اماکن و حیوانی می گذارنند و نیش آنها ممکن است باعث اثرات پوستی خیلی شدید، خارش و بر افروختگی صورت شده و در مواردی موجب تهوع و تند شدن نبض گردد.
مبارزه شیمیائی با این حشره باید زیر نظر کارشناسان متخصص انجام گیرد که در این صورت میتوان از سمومی مثل لیندین ،فایکام ، دلتامترین ، پرمترین ، استفاده و سطوح را سمپاشی نمود.

4- کک :

کنترل کک ها اصولا
ٔ با تمیز کردن محل زندگی مردم در سرپناها و نظافت وسائل خواب و لباس ها می توان محیط را برای این حشره نامناسب کرد. در صورت آلودگی کک به طاعون لازم است محل اردوگاه از منطقه آلوده به محل دیگری انتقال داده شود و مبارزه با کک بطور جدی در لانه جوندگان بعمل آید.
مبارزه شیمیائی با کک زیر نظر کارشناسان متخصص صورت گیرد و میتوان از سمومی مثل کوپکش یا آبوش ، بایگون ، فایکام ، دیازینون و مالاتیون استفاده کرد.

5- سوسک :
سوسکها برای ادامه زندگی به مقدار کافی آب و غذا و محلی برای مخفی شدن نیاز داشته که غالبا
ٔ در آشپزخانه ها ، پشت و اطراف کمد ها ، گنجه ها و قفسه ها ، ظرف شوئی ها ، یخچال و نواحی که محل نگهداری مواد غذائی هستند همچنین لوله ها و دودکشها و فاضلاب رودها زندگی می کنند.
کلید اصلی مبارزه با سوسکها پاکیزگی و نظافت بوده و استفاده از حشره کش بدون آنکه همراه و متکی به بهسازی و بهداشت باشد فقط آسایش موقت ایجاد کرده و راه اساسی نیست. لذا باید محیط را کاملا
ٔ تمیز کرد و از ریخت و پاش ذرات مواد غذائی خودداری و کفشور یا محل خروج فاضلاب با توری ریز پوشیده شود . زباله به موقع جمع آوری و درب کیسه کاملأ بسته شود استفاده از سمومی که برای مصارف خانگی تهیه شده و در بسته های ساده و قوطیهای تحت فشار (اسپری) و قلمهای سوسک کش مثل بایگون ، مالاتیون ، کوپکس ، سولفاگ ، دیازینون و فایکام زیر نظر کارشناسان متخصص استفاده نمود.

6- موش :
موش ها حیوانات بسیار باهوش و در عین حال نسبت به رویدادهای اطراف خود مشکوک می باشند ، کوچکترین تغییری در محیط باعث می گردد که حیوان عکس العمل نشان داده و از خوردن و جویدن غذا و اشیاء خودداری نماید. معمولا
ٔ حضور موشها را می توان از روی آلودگی هایی که بطور مستقیم می گذارند که شامل فضولات ، ادرار ، چربیها یا لکه ها ، مو و قسمتهای جویده شده و غیره می باشد و به خوبی توسط این علائم می توان وجود موش را در محل شناسائی نمود.
برای کنترل موش می توان از حضور موشها به یک منطقه یا اردوگاه یا یک ساختمان بوسیله ایجاد موانع یا استفاده از مواد دور کننده ، حمایت از شکارچیان طبیعی مثل سگ و گربه و یا از وسائل مکانیکی از قبیل تله بویژه در زمانی که طعمه گذاری با سموم احتمال مسمومیت کودکان را بدنبال داشته باشد پیشنهاد می گردد.
طعمه گذاری و استفاده از سموم باید زیر نظر کارشناسان متخصص و با سمومی مثل وارفارین ، اکتوسین سی و کوماکلر انجام گیرد.

ج) گند زدائی و از بین بردن عوامل میکروبی :

به کمک عوامل و روشهای گوناگون میتوان آلودگیها و عوامل بیماریزا در محیط ، لباس ، رختخواب ، آب ، مواد غذائی و سایر قسمتها را ازبین برد و یا کنترل کرد.
سوزاندن ، حرارت دادن ، جوشاندن موجب نابودی باکتریها شده و آلودگی را پاک می کند آلودگی مایعاتی مانند شیر ، آب و برخی اجسام را از این طریق می توان از بین برد .
برخی از مواد مانند الکل ، آهک ، صابون ، پودر های پاک کننده ، ساولن ، کلر ، دتول ، هالامید و کرئولین برای گند زدائی توالت ، حمام ، وسائل آب و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرند.
آهک ارزانترین گند زدا است ، از اختلاط آب با آهک ، شیر آهک بدست می آید که جهت گند زدائی مدفوع با غلظت کم مورد استفاده قرار می گیرد .
کلر و هالامید برای گند زدائی آب ، غذا ، سطوح و اماکن آلوده مورد استفاده قرار می گیرد.
برخی از گند زدا ها در بازار یافت میشوند و برای پاک کردن و از بین بردن میکروبها قابل استفاده هستند.
اصولا
ٔ مواد میکروب کش و پاک کننده از طریق مسئولین هلال احمر و بهداشت در اختیار آسیب دیدگان قرار خواهد گرفت و روشهای استفاده از آنها توضیح داده می شود.

 

رفرنس: سایت گروه تخصصی بهداشت محیط. http://www.ssu.ac.ir/index.php?id=1330

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 13:09

بهداشت مسكن         Housing  Health

 

باتوجه به بعد و گستره مهندسي بهداشت محيط كه به گوشه اي كوچك از طيف وسيع بهداشت مسكن كه از جمله اقدامات نظارتي بهداشت محيط مي باشد می پردازيم.

در نگاه اول به واژه بهداشت مسكن اين دو كلمه جلب توجه مي كند :

بهداشت : حفظ سلامت كامل جسماني ، رواني و اجتماعي و نه تنها نداشتن نقص عضو .

 

مسكن : ساختمان و يا محلي كه به عنوان سر پناه براي زندگي و ادامه حيات انسان مورد استفاده قرار گيرد و داراي تسهيلات و امكاناتي باشد كه سلامت و بهداشت جسمي و رواني انسان را تضمين كند .

 

بهداشت مسكن : مجموع شرايط كمي و كيفي كه نيازهاي اساسي روحي و جسمي ساكنين مسكن را تامين و از بروز و انتقال بيماريهاي واگير و سوانح مختلف جلوگيري نمايد . محلي كه سرپناه انسان براي ادامه بهتر زندگي است و امكاناتي دارد كه سلامت و بهداشت رواني و جسماني انسان را تامين و تضمين مي كند.

 

براساس پيشنهاد سازمان بهداشت جهاني (WHO) رابطه بين شرايط مسكن و بهداشت انسان بر 6 اصل اساسي استوار است كه برخي از اين اصول خود شامل موارد فرعي ديگر مي شوند، اين 6 اصل كلي عبارتند از :

1) حفاظت در مقابل بيماريهاي واگير:

اين اصل موارد تامين آب سالم، بهداشت فردي و خانگي ، تهيه غذاي سالم ،  زهكشي و جمع آوري آبهاي سطحي ، دفع بهداشتي مدفوع، دفع مواد زائد جامد و حفاظتهاي ساختماني در مقابل انتقال بيماري را دربردارد.

2) حفاظت درمقابل صدمات ، مسموميتها و بيماريهاي مزمن:

در اين رابطه خصوصيات و تجهيزات ساختماني ، آلودگي هواي داخل خانه، ايمني شيميايي  و استفاده از مسكن به عنوان محل كار مطرح مي باشد . در ارتباط با آلودگي هواي داخل خانه (Indoor Air Pollution) به آلاينده هايي نظير اكسيد ازت ، منو اكسيد كربن، گاز رادون، فرمالدئيد، دي اكسيد گوگرد، دي اكسيد كربن، ازن، الياف معدني، كرئوزوت يا جوهر قطران، تركيبات آلي و دود ناشي از توتون و تنباكو اشاره مي شود. متداولترين آلاينده هوا منوكسيد كربن است كه در اثر احتراق سوخت به صورت روباز در مسكن و از وسايل پخت و پز و دستگاههاي حرارتي يا سوزاندن سوختهاي اجرام زنده (Biomass) نظير هيزم، زغال ، بقاياي غلات، فضولات دامي و ... ناشي مي شود.

3) كاهش فشارهاي اجتماعي و رواني به حداقل

4) بهبود محيط مسكوني از طريق خدمات اضطراري و ايمني، خدمات بهداشتي ، اجتماعي و امكانات فرهنگي ، ورزشي و تفريحي در منطقه مسكوني

5) استفاده آگاهانه از مسكن

6) حفاظت جمعيتهاي در معرض خطرات خاص

كميته بهداشت مسكن انجمن بهداشت عمومي آمريكا نيز  12 نقص در مسكن را مطرح مينمايد كه اگر هر واحد مسكوني بيش از 4 مورد از اين مشكلات را داشته باشد غير قابل سكونت محسوب شده و سبب بيماري هاي رواني و جسمي مي گردد. اين نواقص عبارتند از :

1. آب آشاميدني آلوده

2. منبع آب آشاميدني خارج از منزل

3. عدم وجودپنجره كافي

4. سكونت بيش از 5/1 نفر در هر اتاق

5. شلوغي بيش از حد اتاق خواب

6. سطح موجود در اتاق خواب كمتر از 40 فوت مربع  براي هر نفر (7/3 مترمربع)

7. عدم وجود منبع روشنايي الكتريسته

8. عدم وجود دستگاه گرمايش در   اتاقها

9. حمام مشترك بين چندخانوار يا خارج از خانه

10. توالت مشترك بين چندخانوار يا خارج از خانه

11. عدم وجود دو راه فرار براي هنگام آتش سوزي

12. خرابيهاي بيش از حد ساختمان

 رعايت بهداشت بايد به همان اندازه مورد توجه قرار گيرد كه رعايت اصول مسكن سازي .

مسكن بدون بهداشت يعني غذاي بدون ويتامين و مسموم .

محل مسكوني بايد نور گير بوده و از اشعه آفتاب كه بطور طبيعي خاصيت ميكروب كشي داشته و بدن انسان و همچنين گياهان نياز به اين اشعه دارند ، بهره مند گردند . جهت تامين تهويه و نور طبيعي كافي در مسكن حداقل 10 درصد و حداكثر 20 درصد مساحت كف اتاق بايد به سطح نورده و پنجره ها اختصاص داده شود(به عنوان مثال در يك اتاق 20مترمربعي حداقل 2مترمربع و حداكثر 4 مترمربع بايد به پنجره اختصاص داده شود .) . جهت تامين تهويه طبيعي نيز بايد 45 درصد پنجره ها قابل باز شدن باشد كه اگر روي محور افقي باز و بسته شوند تهويه طبيعي را بهتر انجام ميدهند. البته شيشه پنجره ها به عنوان حفاظ در برابر پرتو مضرماوراي بنفش كه درنورخورشيد موجود مي باشد محسوب مي شود .

در يك واحد مسكوني 60 درصد متراژ زمين، جهت زير بنا مناسب مي باشد .متراژ يا اندازه اتاقها نيز بايدبر اساس استاندارد در نظر گرفته شود ،به عنوان مثال سطح مناسب در قسمت فضاهاي اصلي(اتاق خواب،سالن غذاخوري ، آشپزخانه و ...) به ازاي هر نفر نبايد كمتر از 9 متر مربع باشد و يك اتاق 7 متر مربعي حداكثر براي 2 نفر كافي است و حداقل براي هر 3 نفر 12 متر مربع فضا لازم است .

حداقل سطح مورد نياز براي آشپزخانه در مسكن6 متر مربع مي باشد كه بايد بيشترين ميزان هواي تازه ورودي در واحد زمان را داشته باشد و بهتراست تهويه به روشن خلاء و يا موضعي مكشي باشد . سطح مورد نياز جهت توالت و دستشوئي حدود 2 مترمربع  و براي حمام در يك خانواده چهارنفري 6 مترمربع مي باشد و بايد در نظر داشت كف و ديوار سرويس ها از كاشي يا سراميك باشد .

بطور كلي در يك محيط مسكوني استانداردهايي را بايد هميشه مدنظر داشت كه نسبت به موقعيت جغرافيايي در فرهنگ ها و آداب و رسوم مختلف ، متفاوت است .

پرتوها، ارتعاش، گرما، سرما، سرو صدا ، نور و رطوبت از آلاينده هاي فيزيكي مسكن محسوب مي شوند.

هدف كلي تهويه تامين شرايط مناسب در ارتباط با حرارت و جابجايي هوا در محيط به منظور تقليل غلظت

آلاينده ها در حد قابل قبول مي باشد.از تغييرات مهم در اتاقهاي بدون تهويه كاهش اكسيژن ، افزايش CO2 وافزايش بو و موادآلي مي باشد كه بيماريهاي مختلف را به دنبال خواهد داشت.

وقتي بدن در تماس با سرما قرار مي گيرد خون از قسمتهاي سطحي به داخل حركت مي كند ، رگهاي سطحي منقبض شده و جلوي اتلاف گرما را مي گيرد و بدن با لرزيدن واكنش نشان مي دهد و در زماني كه بدن با گرما تماس پيدا مي كند مويرگهاي سطحي منبسط مي شوند و خون بيشتري از قسمتهاي داخلي به قسمتهاي سطحي بدن جريان مي يابد تا حرارت اضافي را دفع نمايد . محيطهايي را كه در آنجا رطوبت زياد است عمل تبخير كاسته مي شود و گرما به سختي از بدن دفع مي گردد . براي دستيابي به آسايش حرارتي با بالا رفتن رطوبت نسبي، لازم است دماي هوا كاهش داده شود.

اساس استاندارد ميزان هواي لازم به ازاي هر نفر 10 فوت بر دقيقه مي باشد . سازمان بهداشت جهاني دماي هوايي حدود 21 درجه سانتي گراد، سرعت جريان هواي 8/ . متر بر ثانيه و رطوبت نسبي 50 درصد را براي افراد ملبس نشسته پيشنهاد نموده است . مناسبترين درجه حرارت اتاق براي افراد عادي 21-20 درجه سانتيگراد است .

در زمستان دماي بهينه در مسكن 24- 5/20 درجه سانتيگراد (75-69 درجه فارنهايت ) و ميزان رطوبت مناسب 70-30 درصد و در تابستان دماي بهينه در مسكن 26-5/22 درجه سانتيگراد (79-73 درجه فارنهايت) و ميزان رطوبت مناسب 60-30 درصد مي باشد .

 فاكتورهاي محيطي، رواني، فيزيولوژيكي ، ميزان فعاليت فيزيكي و ميزان فعاليت ذهني در راحتي گرمايي انسان تاثير بسزايي دارد .

 بهترين و مناسب ترين سيستم ، سيستم تهويه مطبوع مي باشد كه امكان كنترل درجه حرارت، رطوبت، گردو غبار، بو و توزيع مناسب هوا در آن وجود دارد. تهويه مطبوع احساس آرامش و راحتي را در فرد ايجاد مي نمايد كه اين احساس روي سلامتي انسان موثر است .

صدا نيز از آلاينده ها محسوب مي شود و رعايت آسايش صوتي در مسكن  بسيار مهم است.  از اثرات نامطلوب صدا مي توان به اثر بر وضعيت فيزيولوژيكي بدن ،ايجاد ناراحتي اعصاب، اختلال در كارهاي فكري و كيفيت و كميت خواب اشاره نمود ، حتي از نظر اقتصادي نيز مي تواند راندمان كار را بطور قابل ملاحظه اي كاهش دهد . از طرق مختلف بايد در كاهش صدا تلاش نمود . مانند آموزش به مردم از نظر شناخت صدا و عوارض ناشي از آن و روشهايي كه به كمك آن بتوان به مردم آموخت كمتر توليد سر و صدا نمايند و يا  استفاده از روشهاي صحيح مانند استفاده از مصالح ساختماني با عايق صوتي ، شيشه دو جداره ، درختكاري و از همه مهمتر آگاهي مردم در يك سطح وسيع .

استانداردسطح فشار صدا  يا SPL (Sound Pressure Level)

برحسب دسي بل سنجش و  بر اساس نوع فعاليت در مسكن به شرح زير است:

اتاق خواب 30 دسي بل،

 اتاق استراحت35 دسي بل

، كار ذهني و فكري40 دسي بل

، فعاليتهاي متداول خانگي 45 دسي بل .

نور در مسكن نيز بايد داراي شرايط بهداشتي باشد .  بهداشتي ترين و بهترين منبع توليد نور ، نور طبيعي خورشيد مي باشد. نورهاي مصنوعي بايد بگونه اي انتخاب شودكه روشنايي آن نزديك به روز باشد ، هوا را آلوده نكند، درخشندگي يكنواخت داشته باشد ، بهتراست منابع روشنايي غيرمستقيم يا نيمه مستقيم انتخاب شوند در حاليكه منبع نور نبايد بين شي و چشمها قرار گيرد . در نورهاي مستقيم منابع كوچك خيلي قوي ، در اثر نور بازتابي و نصب منابع روشنايي در زاويه ديد كمتر از 30 درجه خيرگي بوجود مي آورد

. ميزان نور لازم براي اتاق پذيرايي، هال، راهروها و اتاقهاي نشيمن بايد 10 فوت كندل و در آشپزخانه و حمام 30 فوت كندل منظور گردد. بايد مد نظر داشت  احتمال تابش پرتوي مضر ماوراي بنفش در لامپهاي فلورسنت بيشتر از لامپ هاي رشته اي و سديم مي باشد.

از ديدگاه سازمان بهداشت جهاني يكي از اصول شش گانه مهم بهداشت مسكن پيشگيري از بيماريهاي واگير است .  مصالح غير استاندارد، عدم طراحي درست، عدم استحكام، وجود شكاف و سوراخ در اماكن مسكوني عمدتاً موجب نشوونماي جوندگان، سوسك وديگر ناقلين كه موجب انتقال بيماري واگير ميشود را براي سكنه آن به دنبال دارد. يكي از مهمترين نكات در حفاظتهاي ساختماني براي پيشگيري از انتقال بيماري مربوط به تامين فضاي كافي و جلوگيري از تراكم و شلوغي زياد است. تراكم جمعيت در مسكن كه مخصوصاً در مناطق نامناسب و اجتماعات فقير وجود دارد منجر به انتقال و انتشار بيماريهايي نظير سل، پنوموني، برونشيت، سياه سرفه، انواع سرماخوردگيها، آنفولانزا، مننژيت، تب روماتيسمي، سرخك،سرخچه و .... مي گردد.

زهكشي آبهاي سطحي از اصولي است كه مي تواند در پيشگيري از بيماريهاي واگير موثر باشد. تجمع آبهاي راكد محل مناسبي براي پرورش عوامل بيماريزا و ناقلين مهم نظير پشه ها و مگسها و ساير حشرات مي باشد . كنترل آلودگي هواي داخل خانه جزء اصل پيشگيري از مسموميتها، حوادث و بيماريهاي مزمن محسوب مي شود.پيشگيري از حوادث مسكن بيشتر به افراد در معرض خطرات خاص مربوط مي شود و اين گروهها از ديدگاه WHO عبارتند از زنان و كودكان، افراد ساكن در مسكن غيراستاندارد، جمعيتهاي متحرك و كوچ نشين، افراد مسن ، بيماران مزمن و افراد ناتوان.  جهت پيشگيري از اين حوادث ، ايمن سازي مسكن از نظر مخاطرات ناشي از مواد شيميايي ، نصب حفاظ براي پنجره ها، استفاده از نرده در اطراف پله ها ( ارتفاع استاندارد پله ها 18-16 سانتي متر و حداكثر 20 سانتي متر، عرض مناسب پله ها حداقل 30 و حداكثر 40 سانتي متر پيشنهاد مي گردد)   جهت پيشگيري از حوادث كه از اصول بهداشت مسكن مي باشد محسوب مي شود.

اقدامات بهداشتي درخيابانها نيز از اصول رعايت بهداشت مسكن مي باشد . پيش بيني فضاي سبز مناسب در معابر از نظر سالم سازي هوا و تامين نيازهاي روحي و رواني اهميت دارد.فضاي سبز به منظور تامين نيازهاي رواني، نوركافي به منظور كاهش حوادث و زيبايي ،كنترل ترافيك جهت كاهش آلودگي ها و كاهش اثرات روحي و رواني ناشي از تراكم ترافيك ، بسيار مورد اهميت مي باشد .

شهرسازي مدرن و تفكيك مناطق مسكوني از مراكز تجاري و صنعتي براي به حداقل رساندن فشارهاي رواني و اجتماعي از اصول شش گانه WHO در خصوص نيازهاي بهداشتي مي باشد .

ازديدگاه سازمان بهداشت جهاني در خصوص بهداشت مسكن، مثبت ترين اقدام در زمينه استفاده از مسكن     بهبود فرهنگ اجتماعي است كه در اين زمينه بايد آموزش هاي لازم داده شود .

به اميد دستيابي به محيطي سالم و عاري از انواع آلودگي ها ، جهت برخورداري كامل انسان از سلامت جسمي ، روحي و رواني

 نوشته شده در  یکشنبه 12 مهر1388ساعت 8:37 PM  توسط آزیتا ستوده، کارشناس بهداشت محیط 

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 12:42


الف) مشکلات ناشی از فقدان غذا و آلودگی غذا در بحران :

همزمان با بروز طبعی دسترسی به مواد غذائی سالم و مطمئن بدلیل تخریب مراکز تهیه و فروش مواد غذائی ، انبارهای نگهداری ، مراکز طبخ و همچنین تخریب محل زندگی بلازده ها که در آنجا مواد غذائی مصرفی خانوار بنحوی نگهداری می شده با مشکل روبرو میگردد. آسیب وارده تأسیسات شبکه توزیع برق سب ایجاد اختلال در سیستمهای برودتی نگهداری مواد غذائی فساد پذیر ( سرد خانه ها ) ، کارخانه های یخسازی گردیده و موجب فساد و به هدر رفتن مواد غذائی موجود در آنها می شود. این صدمات ممکن است منجر به کمبود حاد غذا گردد و تا زمانی که امر تأمین مواد غذائی برای اهالی بلازده به حالت عای بر نگردد برای تغذیه بازماندگان حادثه به کمکهای خارج از منطقه بلادیده نیاز می باشد.
در جریان وقوع بلا ، جاده ها و راههای ارتباطی آسیب دیده و در امر حمل و نقل مواد غذائی به منطقه بلادیده اختلال ایجاد می شود که در صورت شدت حادثه ممکن است نیاز به استفاده از چرخبالهای امداد برای تأمین تغذیه و سایر مایحتاج بلادیدگان باشد.
مواد غذائی بسته به میزان فساد پذیری و نوع حادثه در زمانهای متفاوت دچار فساد و آلودگی می شوند به طور مثال گوشت و فراورده های گوشتی ، مرغ و انواع محصولات لبنی طی چند ساعت نگهداری در شرایط نا مطلوب دچار آلودگی می شوند که مصرف آنها ممکن است عواقب خطرناکی برای مصرف کننده بهمراه داشته باشد نوع بلا در سعت و شدت آلودگی مواد غذائی تأثیر بسزائی دارد مثلا
ٔ در اثر بروز سیل بدلیل تماس آب با مواد غذائی مختلف ، تغییر حالت در غذا و آلودگی میکروبی نسبت به سایر انواع بلا شدیدتر میباشد. سیل بهمراه خود کثافات و جرمهای بیماریزا را از سطح خاک ، شبکه فاضلاب ، چاههای مستراح و دامداریها به مواد غذائی مسیر راه خود منتقل می نماید لذابمنظور پیشگیری از بیماریهای عفونی ، حصبه عفونتهای روده ای باید تمام مواد غذائی که با سیل در تماس قرار گرفته و ظروف آنها دارای نفوذ پذیری می باشند را معدوم نمود.
برای دستیابی به تغذیه صحیح و متعادل ، توجه کافی به بهداشت مواد غذائی بطور یقین از جمله عوامل اساسی است. زیرا امکان آلودگی و فساد مواد غذائی بدلیل راهیابی و فعالیت میکروار گانیسم ها و یا تحت تأثیر عوامل فیزیکی و شیمیائی هموار وجود داشته و در صورت عدم رعایت شرایط بهداشتی در مراحل مختلف تهیه ، طبخ و نگهداری مواد غذائی ، سلامت و حیات انسان پیوسته در معرض تهدید قرار دارد.
همزمان با بروز بلا بسته به نوع و شدت آن دسترسی اهالی منطقه بلا زده به امکانات پخت و پز غیر ممکن می گردد با توجه به اینکه در تأمین مواد غذائی نیز محدودیتهای شدید وجود دارد ، بازماندگان بلایا برای رفع گرسنگی ممکن است هر نوع ماده غذائی که دسترس آنها وجود داشته باشد را بدون در نظر گرفتن مسائل بهداشتی و صرفا
ٔ بمنظور تأمین نیازهای غذائی مصرف کنند که در این صورت عواقب ناگواری بدنبال خواهد داشت.

 


مسمومیتهای غذائی ممکن است در نتیجه مصرف غذاهای آلوده ایجاد شوند.
غذا ممکن است در اثر ماندگی و یا عدم رعایت موازین بهداشتی در چرخه تهیه و توزیع و با اصولا
ٔ از ابتدای تولید آلوده باشد. عوارض ناشی از مصرف غذای آلوده را اصطلاحأ مسمومیت های غذائی می نامند.
از دیگر عوارض پس از بروز بلایای طبیعی گرسنگی است که بدلیل عدم دسترسی به مواد غذائی خصوصا
ٔ در ساعات اولیه بروز بحران و قبل از رسیدن نیروها و کمکهای امدادی و مردمی ایجاد می شود.
بیماریهائی نظیر التور (شبه وبا ) در مواردی که سبزیجات ، کاهو و میوه جات مصرفی در اردوگاههای نگهداری بازماندگان بلایا بخوبی ضدعفونی نگردد بسرعت منتشر شده و ممکن است مصرف کنندگان را مبتلا نماید.

ب) اقدامات کلی و راهکارهای تأمین بهداشت مواد غذائی در زمان بحران

1) مواد غذائی مناسب جهت تغذیه بازماندگان بلایای طبیعی
با آگاهی از منابع تأمین مواد غذائی و تأکید بر تأمین نیازهای غذائی از طریق برقراری جیره غذائی کامل و سالم به تشریح اقدامات لازم در هنگام بروز بلایای طبیعی می پردازیم. بطور کلی اقدامات تأمین مواد غذائی برای بازماندگان حوادث و بلایای طبیعی را با توجه به زمان بروز می توان به دو مرحله تقسیم نمود:

1-1) تأمین مواد غذائی برای روزهای اولیه بحران :
معمولا
ٔ در روزهای اولیه بروز بلایای طبیعی بازماندگان به دلیل فشارهای روانی ناشی از دست دادن نزدیکان خود ، نداشتن امکانات و سرپناه مناسب، عدم آگاهی از محل استقرار تا زمان بازسازی خانه های تخریب شده در اثر بروز بلایا و حوادث طبیعی از ایمنی ضعیفی برخوردار هستند لذا چنانچه در تغذیه آنها کمترین آلودگی وجود داشته باشد سریعأ عوارض مسمومیت مشاهدهمیشود. بنابراین در ساعات اولیه بحران مصرف مواد غذائی زیر توصیه می شود:

1-1-1) محصولات کنسرو شده:
این محصولات اعم از کنسروهای گوشتی ، کنسرو لوبیا ، کنسرو مرغ و تن ماهی . علیرغم دقت و حساسیتی که در تولید آنها به عمل می آید باز هم احتمال آلودگی در اثر فعالیتهای میکروبی وجود دارد لذا توصیه می شود قبل از مصرف بمدت 15 دقیقه در حرارت جوش قرار گیرد در هیچ حالت حتی داشتن تاریخ مصرف معتبر استفاده از کنسروهائی که قوطی آنها باد کرده ، زنگ زده یا دارای نشت می باشند توصیه نمی شود لذا لازم است از مصرف آنها خودداری گردد.

1-1-2) کمپوت انواع میوه ها :
با توجه به اینکه ویتامینها اغلب از طریق مصرف میوه ها و سبزیجات تأمین میشود.
بدلیل شرایط بحران امکان دسترسی به میوه و سبزی استفاده از کمپوت
میو ها می تواند در تأمین ویتامینها مفید واقع شود.

سالمسازی سبزیجات :
علیهذا بدلیل علاقمندی مردم به نحو سالمسازی سبزیجات در ذیل به مراحل سالم سازی سبزیجات می پردازیم تا در صورتیکه امکان استفاده از سبزی سالم وجود داشته باشد ، مورد استفاده قرار گیرد.
الف) تخم انگل زدائــــی :
1- ابتدا سبزیجات را به خوبی پاک کرده ، شستشو دهید تا مواد زائد و گل و لای آن بر طرف شود.
2- سپس آنرا در یک ظرف 5 لیتری ریخته به ازای هر لیتر 3 تا 5 قطره مایع ظرفشوئی معمولی به آن اضافه کرده و ظرف را پر از آب نمائید و قدری بهم بزنید تا تمام سبزی داخل کفاب قرار گیرد.
3- مدت 5 دقیقه سبزی را در کفاب نگهدارید سپس سبزی را با آب سالم شستشو دهید تا تخم انگلها باقیمانده مایع ظرفشوئی از آن جدا شود.
ب) گنــد زادئی :
برای نابودی باکتریهای بیماریزا یک گرم (نصف قاشق چایخوری ) پودر پرکلرین را در ظرف 5 لیتری پر از آب ریخته کاملا
ٔ حل نمائید. سپس سبزی تخم انگل شده را برای مدت 5 دقیقه در محلول فوق قرار دهید.
ج) شستشو:
سبزی گندزدائی شده را مجددا
ٔ با آب سالم بشوئید تا باقیمانده کلر از آن جدا شود و سپس مصرف نمائید.

3-1-1) فرآورده های خشک :
بدلیل عدم دسترسی به نان و سایر فرآورده های آردی تازه استفاده ار نانهای خشک ، بیسکویت ، کراکر و نان سوخاری در تأمین بخشی از نیازهای غذائی مفید است .

آبمیوه های بسته بندی شده توسط کارخانه های معتبر:
استفاده از آبمیوه های بسته بندی شده در تأمین بخشی از ویتامین هائی که از طریق مصرف میوه های تازه تأمین میشوند مؤثر خواهد بود.

5-1-1) شیر استرلیزه و سایر فرآورده های لبنی پاستوریزه
شیر استرلیزه به دلیل عدم نیاز به شرایط ویژه نگهداری می تواند جایگزین مناسبی برای شیرهای پاستوریزه از قبیل خامه ، پنیر ، ماست و ... که به خانوارها تحویل می گردد لازم است در مهلتی توسط کارشناسان بهداشت تعیین می شود ، مورد استفاده قرار گیرد.

6-1-1) خشکبار :
اعم از مغز ها (مغز گردو ، مغز بادام ، مغز پسته و ...) برگه میوه های مختلف ، کشمش ، و ... توصیه می گردد این محصولات که در شرایط معمولی ماندگاری طولانی دارند مورد مصرف قرار می گیرد .
با وجود اینکه بخش اعظمی از مواد غذائی که در زمان بروز بلایای می شود و پس از تأئید مقامات بهداشتی بین اهالی مناطق آسیب دیده از بلایای طبیعی توزیع می شود باز هم رعایت دستورات بهداشتی صادره توسط کارشناسان در کاهش مخاطرات ناشی از مصرف مواد غذائی (اعم از انواع مسمومیت و عفونتهای غذائی ) بسیار مؤثر می باشد.

2-1) تأمین مواد غذائی پس از استقرار بلازدگان در اردوگاهها:
با توجه به وسعت و شدت حادثه ، بازسازیمناطق آسیب دیده از بلایای طبیعی ممکن است چند ماه تا چند سال بطول بیانجامد. لذا تغذیه حادثه دیدگان از غذاهای متداول با در نظر گرفتن عادات غذائی در منطقه وقوع حادثه بطریق زیر امکان پذیر است.

1-2-1) مواد غذائی خشک و غیر فساد پذیر
معمولا
ٔ این مواد غذائی مانند آرد ، شکر ، ماکارونی ، روغن و ... که دارای ماندگاری طولانی تری نسبت به مواد غذائی فساد پذیر هستند بدون نیاز به شرایط ویژه نگهداری (یخچال ، سرد خانه ) بصورت هفتگی بین خانوارهای مستقر در چادرهای تدارک دیده شده توسط نیروهای امداد توزیع می گردد.
بنابراین لازم است اهالی مناطق بلازده طبق توصیه های بهداشتی ارائه شده توسط کارشناسان بهداشت با توجه به امکانات طبخ موجود (چراغهای خوراک پزی ، گازپیک نیک و...) غذای مورد علاقه خود را تهیه ، طبخ و مصرف نمایند و از قرار دادن مواد اولیه مورد استفاده در جای مرطوب و محل انتشار گرد و خاک خودداری کنند.

2-2-1) فرآورده های لبنی و پروتئینی :
با توجه به اینکه اینگونه مواد شامل شیر ، خامه ، اوناع گوشت مرغ ، ماهی و دیگر مواد غذائی سریع الفساد جهت نگهداری نیاز به یخچال ، سرد خانه ، فریزر و شرایط ویژه نگهداری دارند ، بایستی به صورت روزانه به خانوار ها تحویل گردد و مصرف کنندگان نیز توصیه های بهداشتی در مصرف این مواد را مراعات کنند.

3-2-1) میوه و آبمیوه :
توصیه می شود دقت کافی در شستشو و ضد عفونی میوه بعمل آید و آبمیوه بسته بندی در کارخانه معتبر قبل از انقضاء مهلت مصرف مورد استفاده قرار گیرد.

4-2-1) فراورده های کنسرو شده و شیر استریلیزه:
این مواد بدلیل تمهیدات بعمل آمده در فرآیند تولید در شرایط نگهداریمعمولی برای مدت طولانی قابل نگهداری می باشند لیکن به هیچ وجه استفاده از قوطی های کنسرو با ظاهر متورم (باد کرده ) زنگ زده و دارای نشتی توصیه نمی شود . همچنین شیر استریلیزه با مهلت مصرف 6 ماهه بلافاصله پس از باز شدن درب آن مورد مصرف قرار گیرد .

2) شرایط نگهداری مواد غذائی در شرایط بحران
مواد غذائی مقاوم به فساد از قبیل شکر ، آرد ، برنج و ... باید در شرایطی به دور از رطوبت ، گرد و غبار و خارج از دسترس حشرات و جوندگان در مدت کوتاه نگهداری شوند. موتد غذائ فساد پذیر نیاز به شرایط نگهداری ویژه (در یخچال و یا فریزر )داشته و در صورتیکه امکان تأمین دستگاههای برودتی در شرایط بحران ( بروز بلایای طبیعی ) در منطقه وقوع حادثه وجود نداشته باشد لازم است در محل هایی به دور از محل ایجاد بحران که شرایط نگهداری مطلوب مواد غذائی فساد پذیر وجود دارد نگهداری نموده و به میزان نیاز مصرف روزانه بین حادثه دیدگان توریع شود.

1-2) فساد مواد غذائی :
از مهمترین عوارض نگهداری مواد غذائیدر شرایط نا مطلوب می توان به فساد مواد غذائی اشاره نمود.
تعریف : زمانی که یک ماده غذائی دچار تغییراتی شود و یا اینکه واکنش های شیمیائی در آن به صورتی به وقوع بپیوندد به طوریکه ارزش مصرفی آن کاملا
ٔ پائین آمده و یا از بین برود در این صورت چنین ماده غذائی را فاسد می نامند. فساد یا توسط عوامل خارجی یا در اثر مواد موجود در خود مئاد غذائی ایجاد می شود و دارای منشأ فیزیکو شیمیائی بیولوژیک و یا میکروبیولوژیک می باشد.
یک ماده غذائی فاسد آنچنان دچار تغییرات از نظر رنگ ، بو ، مزه و قوام می شود که مصرف کنندگان متوجه آنچه شده و از مصرف آن ممانعت می ورزند در صورتیکه در بسیاری از مواد غذائی آلوده مانند گوشت آلوده به سالمونلا هیچ گونه از تغییرات فوق مشاهده نمی گردد. بنابراین هر غذای آلوده و غیر قابل مصرفی را نمی توان فاسد (به معنای واقعی کلمه ) نامید.
معمولا
ٔ وقتی صحبت از فساد یک ماده غذائی به میان می آید در وهله نخست فساد میکروبی تداعی می گردد. گرچه در بین مواد غذائی فاسد فساد میکروبی در سطح بالائی را تشکیل می دهد و لی میکروارگانیسم ها یکی از عوامل فساد به شمار آمده و تنها عامل فساد نمی باشند .
مواد غذائی تولید شده در کارخانجات مواد غذائی که به صورت بسته بندی شده عرضه می شود علاوه بر رعایت شرایط نگهداری باید مشخصات زیر را دارا باشد:
1- دارا بودن پروانه ساخت از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی
2- تاریخ تولید و انقضاء معتبر
3- شماره سری ساخت
4- نام و نشانی کارخانه سانده
5- نام محصول
6- مواد تشکیل دهنده محصول

3) اقدامات لازم هنگام بروز مسمومیتهای غذائی :
مواقعیکه مسمومیت غذائی اتفاق می افتد و یا مشکوک به مسمومیت غذائی هستیم باید اعمال زیر انجام شود.
1- بلا فاصله جریان را به اطلاع مقامات بهداشتی مسئول رسانیده و یا مسموم را به بیمارستان ویژه مسمومین برسانیم.
2- نگاهداری باقیمانده مواد غذائی که بوسیله فرد یا افراد مسموم مصرف شده است هرگز این مواد را نباید دور ریخت زیرا آزمایشات لازم بر روی آنها در اغلب موارد راهنمای خوبی برای پزشک و مسئولین می باشد.
3- جمع آوری نمونه هائی از مواد استفراغ شده و مدفوع بیمار جهت انجام آزمایشات لازم
4- همکاری با پزشک و مقامات مسئول با دادن پاسخ صحیح به سؤالات آنها و اطلاعات لازم به مقامات مسئول زیرا پاسخ صحیح می تواند راهنمای ارزنده ای برای شناخت علل آلودگی و در نتیجه جلوگیری از آلودگی های بعدی باشد.

ده اقدام برای تهیه ومصرف غذای سالم (به پیشنهاد سازمان بهداشت جهانی 1991 ) :
1- غذاهای سالم فرآیند شده را انتخاب و مصرف کنید.
2-غذا را کاملا
ٔ بپزید
3- غذای پخته را سریعا
ٔ بخورید
4- غذای پخته را با دقت و به طور صحیح نگهداری کنید.
5- غذای پخته را قبل از مصرف مجدد بطور کامل گرم کنید.
6- از تماس غذای خام با غذای پخته جدا
ٔ اجتناب کنید .
7- هنگام شستشوی دستانتان همواره از صابون استفاده کنید.
8- تمامی سطوح آشپزخانه و مکانهاب عمومی عرضه غذا را همیشه تمیز نگه دارید.
9- غذا ها را از دسترس حشرات جوندگان و سایر حیوانات دور نگه دارید.
10- همواره از آب بهداشتی و سالم استفاده کنید.

4) کنترل بهداشتی و شناسائی علائم فساد در برخی از مواد غذائی
1-4) بهداشت گوشت:
گوشت و فراورده های گوشتی یک از فساد پذیرترین مواد غذائی است و محیط بسیار مساعدی برای فعالیت میکروب ها و مخمر ها و کپک ها است لذا گوشت در اثر آلودگی های مختلف ، فاسد و غیر قابل مصرف می گردد.
- علائم فساد در گوشت خام :
1- داشتن بوی نا مطبوع
2- چسبناکی یا لزجی سطح گوشت
3- تغییر رنگ قرمز به قهوه ای و یا خاکستری
2-4) کنترل بهداشتی مرغ و طیور
قبل ار هر چیز باید توجه داشته باشیم که طیور مورد آ زمایش در حالت زنده سر بریده شده اند یا پس از مرگ سر آنها را جدا نموده اند در صورتیکه زنده سر بریده باشند.
نسوج اطراف محل سربریدگی هنگام ذبح از خود عکس العمل نشان داده و متورم می گردد.
در صورتیکه در طیور مرده این عکس العمل وجود نداشته و نسوج اطراف متورم نیست و محل برش یکنواخت است. ضمنا
ٔ در طیور زنده در محل سر بریدن لخته های خون مشاهده می شود که در طیور مرده این حالت دیده نمی شود.
- علائم فساد در مرغ خام :
1- بوی غیر طبیعی
2- چسبندگی و لزج بودن سطح بدن
3- تغییر رنگ از صورتی روشن به سفید کم رنگ و یا خاکستری
3-4) بهداشت شیر :
شیر خوب و سالم باید دارای طعم مطبوع ، خوشمزه و کمی شیرین بوده و رنگ آن سفید مایل به زرد باشد.
4-4) کنترل بهداشتی تخم مرغ :
باید توجه نمود که پوسته خارجی پاک و تمیز ، دارای شکل طبیعی ومحکم باشد. اگر تخم مرغ سالم وتازه را در ظرف آب معمولی غوطه ور کنیم باید در ته ظرف قرار گیرد. تخم مرغ سالم دارای سفیده غلیظ وکش دار بوده ولایه نازکی که زرده آن را در برگرفته محکم است وزرده کم وبیش حالت کروی خود را حفظ کرده است. در حالی که در تخم مرغ کهنه ومراحل پیشرفته فساد ، زرده وسفیده به کلی با همدیگر مخلوط شده وبوی نامطبوع از آن به مشام میرسد. معمول ترین روش نگهداری تخم مرغ نکهداری در سرما ورطوبت مناسب است حرارت 2 -1 درجه سانتی گراد ورطوبت 85-80 درصد تا چند ماه شرایط مناسبی برای نگهداری آن ایجاد می کند.
5-4) کنترل بهداشتی سوسیس و کالباس :
در مورد کنترل بهداشتی این مواد باید دانست رنگ مقطع کالباس وسوسیس سالم قرمز وروشن بوده وبوی مطبوع وخوشایندی دارد ضمنا" به هنگام لمس کردن آنها باید تمام قسمتها صاف ویک نواخت بوده وفاقد هر گونه برآمدگی وفرو رفتگی باشند.
درک بوی فساد وگندیدگی در مراحل پیشرفته آسان بوده ولی در ابتدای آن مشکل ونیاز به آزمایش سالم دارد. کارد یا چاقوی تمیزی انتخاب کرده وآن را به مدت دو دقیقه در آب جوش قرار دهید. سپس آن را با پارچه تمیزیا وسیله دیگری خشک کردهودر کالباس فرو ببرید پس از چند لحظه کارد را بیرون آورده واستشمام کنید . در صورت فاسد بودن بوی شدید وگندیدگی احساس خواهد شد.
6-4) بهداشت مواد غذائی کنسرو شده :
غذاهای کنسرو شده از اصلی ترین غذاهای تأمین کننده نیازهای تغذیه ای بازماندگان مناطق بحران زده می باشد چنانچه با اصول صحیح عملی تهیه شوند برای مدتهای طولانی قابل نگهداری هستند و در اثر مرور زمان ، تنها ممکن است تغییرات نا چیزی در کیفیت خوراکی آنها ایجاد شود. اما عوامل زیادی ممکن است موجب فساد و سمیت محتوی آنها بشود که بعضی از این عوامل ظاهری هستند و هر کس با کمی دقت می تواند آنها را تشخیص داده و از مصرف آنها خودداری نماید. شناخت این علائم برای کلیه مصرف کنندگان قوطیهای کنسرو و کمپوت ضروری است.
برای سناسائی قوطیها و اطمینان از سالم بودن آنها لازم است قبل از هر کار بر چسب کاغذی آنرا جدا نمود تا بدنه قوطی و درزهای آن کاملا
ٔ آشکار شود. بعد آنرا معاینه نمود و در صورت وجود هر یک از علائم زیر از مصرف آنها خودداری کرد.
1- وجود تورم (باد کردگی )در دو طرف قوطی کنسرو
2- نشت یا بیرون زدگی محتویات قوطی کنسرو
3- کنده شدن لعاب داخلی قوطی کنسرو
5- تغییر رنگ محتویات قوطی از حالت طبیعی
6- بوی نا مطبوع و غیر طبیعی محتویات قوطی
علائم فساد در نان :
بوی کهنگی و مشاهده کپک در سطح نان
علائم فساد در شیرینی:
بوی نامطبوع ، طعم ترشیدگی ، کپک زدگی
علائم فساد در آبلیمو:
رنگ غیر طبیعی ، رسوب بیش از حد ، وجود کپک در سطح آبلیمو
علائم فساد در نوشابه های گاز دار :
رنگ غیر طبیعی ، وجود ذرات معلق در نوشابه ، تغییر طعم
علائم فساد در کشک مایع :
بوی تند و زننده ، غلیظ شدن بیش از حد ، تغییر رنگ ، طعم نا مطبوع
علائم فساد در کره :
تغییر رنگ و بو ، تند شدن طعم ، پیدایش لکه های رنگی در اثر کپک زدگی
علائم فساد در در پنیر :
تغییر رنگ ، بوی تند ، چسبناک یا لزج شدن سطح پنیر در اثر کپک زدگی ، خرد شدن آسان در هنگام برش
علائم فساد در بیسکویت:
جذب رطوبت ، تغییر رنگ ، بوی نم ، کپک زدگی سطحی (بوی کپک ) ، وجود حشره یا لارو حشره در بیسکویت
علائم فساد در ترشی و خیار شور :
رنگ غیر طبیعی ، کپک زدگی سطحی ، بوی نا مطبوع ، طعم غیر طبیعی
علائم فساد در آجیل :
رنگ غیر طبیعی ، بوی نا مطبوع ، حشره زدگی ، طعم تند و غیر طبیعی ، ظاهر کپک زده

طرز تشخیص فساد مواد غذائی از نظر ظاهری با استفاده از اندامهای حسی :
در تشخیص مواد غذائی فاسد از اندامهای حسی زیر استفاده می کنیم :
- چشم (حس بینائی ) ، توجه به وضعیت ظاهری ماده غذائی
- بینی (حس بویائی ) ، برای تشخیص بوی طبیعی ماده غذائی
- دست (حس لامسه ) ، برای تشخیص نرمی ، زبری و بافت طبیعی ماده غذائی
چون حافظه انسان در اثر سالها دیدن ، بوئیدن ، و لمس کردن مواد غذائی ، رنگ ، بو و سفت یا نرم بودن آنها را به یاد دارد از این رو انسان ، رنگ ، بو و بافت طبیعی مواد غذائی را که با آنها سر و کار داشته می تواند تشخیص بدهد.

چگونگی استفاده از حس بویائی (بوئیدن ) در تشخیص فساد مواد غذائی
خوشبختانه کلیه مواد غذائی سالم فاقد بوی نا مطبوع میباشند.
بنابراین داشتن هر نوع بوی نا مطبوع و غیر طبیعی می تواند دلیل بر فساد و غیر قابل مصرف بودن ماده غذائی باشد. نظیر بوی فساد و گندیدگی در گوشت و ماهی
چگونگی استفاده از حس لامسه ( لمس کردن انگشتان ) در تشخیص فساد مواد غذائی :
نظر به اینکه اکثر مواد غذائی فاسد و یا در حال فساد ( در مقایسه با حالت طبیعی و سالم آنها ) تغییر حالت داده و نرم میشوند. از این رو یکی از روشهای تشخیص بعضی ااز مواد غذائی فاسد (یا نزدیک به فساد ) استفاده از حس لامسه (انگشتان ) می باشد. به عنوان مثال ، در تشخیص ماهی فلس دار فاسد ، یکی از راههای تشخیص ، فرو بردن انگشت در بدن ماهی است که در صورتیکه فاسد شده باشد اثر فشار انگشت در پوست بدن ماهی باقی مانده و در زمان طولانی به حالت اولیه بر می گردد.
آیا می توان از حس چشائی (زبان ) جهت تشخیص فساد مواد غذائی استفاده نمود ؟
با توجه به اینکه در اغلب مواد غذائی فاسد ، با تغییر رنگ ، تغییر بو ، تغییر شکل ، طعم مواد غذائی هم نامطبوع می گردد. بنابراین قضاوت در خصوص سالم و یا فساد مواد غذائی با استفاده از حس چشائی (چشیدن ) صحیح نمی باشد. زیرا بعضی از مواد غذائی فاسد (خصوصا
ٔ کنسروها ) ممکن است دارای سمومی باشند که با چشیدن مقدار بسیار کمی از آنها ایجاد مسمومیت می نمایند

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 12:39


الف) مشکلاتی ناشی از کمبود ویا آلودگی آب در بحران :
ازعمده ترین مشکلاتی که در بحرانها بویu200dژه در زلزله گریبانگیر مردم وآسیب دیدگان می شود مشکل مربوط به آب است ، این مشکل چه در هنگام حادثه چه بعداز حادثه همواره سلامت مردم را تهدید کرده ودر صورت بی توجهی یا کم توجهی در تأمین ونظارت برآن به شدت بحران افزوده خواهد شد. کیفیت آب آشامیدنی در شرایط عادی همواره با دقت و حساسیت خاصی صورت گیرد چرا که با هر لحظه غفلت احتمال ورود فاضلاب یا عوامل آلوده کننده بداخل شبکه ها ومنابع آبی وجود داشته وزمینه برای افزایش بیماریها فراهم خواهد شد به همین دلیل وضعیت شرایط بحرانی وفقدان آب از یک طرف و آلودگی منابع آبی از طرف دیگر شدت حوادث را مضاعف می نماید.
تخریب منابع آبی از قبیل چشمه ها، چاهها، قنوات وشکستن مخازن زمینی وهوایی ونیز شکستن منابع آب آشامیدنی ولوله های فاضلاب وتخریب تأسیسات وتلمبه خانه ها همواره با قطع برق از دلائل اصلی قطع آب یا آلودگی آبها در شرایط بحران می باشند. کمبود آب موجود شده تا آسیب دیدگان به آبهای آلوده روی آورده وبرای ادامه حیات هرگونه آبی را به مصرف برسانند حتی تأمین آب از تانکرهای سیار ویا نصب تانکرهای ثابت در نقاط آسیب دیده ویا محلهای موقت اسکان آسیب دیدگان بدلیل عدم حفاظتهای لازم از زمان برداشت تا مصرف، خود نیاز به نظارت خاصی داشته وکنترل لحظه به لحظه ای را طلب می نماید.
اهمیت آب در زندگی موجودات زنده امروزه برهمه روشن است انسان بدون وجود آب تا یک هفته قادر به ادامه حیات نیست اجتماعات اولیه بشر همواره در اطراف منابع آبی تشکیل شده و این مایع حیات منشاء پیدایش همه موجودات است.
کمبود آب باعث شد تامصرف آبهای آلوده افزایش یافته ومصرف اینگونه آبها موجب پیدایش بسیاری از بیماریها از جمله اسهال و استفراغ گردد

ب)نکاتی راکه باید در جهت آب سالم بدانیم:


آب سالم و پاکیزه :

آب سالم آبی است که برای مصرف کننده حتی اگر به مدت طولانی آشامیده شود خطری نداشته باشد آب ممکن است سالم باشد اما اگر دارای طعم یا ظاهر نامطبوع باشد ممکن است مصرف کننده را به سوی آبهای دیگر یا کمتر سالم براند از این رو آب آشامیدنی نه تنها باید کاملا" سالم باشد بلکه باید پاکیزه یعنی مورد پسند مصرف کننده هم باشد چنین آبی را می توان (پذیرفتنی یا نوشیدنی) نامید.
آب سالم آبی است که :
1-بدون عوامل زنده بیماری زا باشد.
2-بدون مواد شیمیایی زیان آور باشد.
3-طعم مطبوع داشته باشد.
4-قابل استفاده برای مصارف خانگی باشد.
آبی را آلوده می نامند که دارای عوامل بیماری زای عفونی یا انگلی، ضایعات ومواد شیمیایی سمی باشد.
ترتیب اولویت بندی آب در شرایط اضطرارعبارتنداز :
1-شبکه آبرسانی شهری
2-چشمه ها وچاهها
3-آبهای سطحی

نیاز به آب از نظر کمی وکیفی

مانند هر جمعیتی مردم جابجا شده نیاز به دسترسی آب با کیفیت خوب وبه مقدار کافی دارند این نیاز در مورد اردوگاهها وجایی که تراکم جمعیت در آنها بالا بوده وخطر اپیدمی بیماریهای منتقله توسط آب زیاد است بیشتر می باشد.
کمی: در واقع مهمترین اصل، زنده ماندن مردم است. بنابراین باید حداقل آب مورد نیاز برای این منظور تأمین شود میزان آب مورد نیاز برای ادامه حیات 15 تا 20 لیتر برای هر فرد در شبانه روز است ولی درمواقع بروز بحران جیره بندی روزی 4 تا 5 لیتر برای هر نفر نیز کافی خواهد بود. لذا رعایت این نکته ضروریست که در این شرایط از حداقل آب بیشترین استفاده به عمل آید وتا حد ممکن از ریخت وپاش وهرز رفتن آن جلوگیری شود.
کیفی: از نظر کیفیت آب مصرفی باید برای سلامتی بی خطر بوده و دارای ظاهر وطعم مورد قبول مردم باشد.

روشهای ساده تصفیه آب سالم در شرایط بحران :

اگرچه سالم بودن آب شرایط بسیارمهم در انتخاب منبع تأمین آب است ولی در شرایط اضطراری از منابعی که احتمال آلودگی آنها نیز وجود دارد هم استفاده می شود. منتها با انجام روشهای ساده تصفیه این امر امکان پذیر خواهد شد.

1-نگهداری و رسوب دهی :
نگهداری ساده ترین روش بهبود آب می باشد معمولا" عوامل بیماریزای خاص بیش از چند روز نمی توانند به زیست خود ادامه دهند ولی برای این کار مخازن زیادی مورد نیاز است. براثر رسوبدهی مواد معلق به همراه عوامل بیماریزای موجود در آب ته نشین می شوند باید به این نکته توجه شود که ظروف نگهداری آب باید کاملا" تمیز بوده ودرب آب املا" بسته باشد تا از ورود آلودگی وحشرات به داخل آن جلوگیری شود در غیر این صورت می تواند محلی مناسب برای پرورش عوامل بیماریزا باشد.

2-جوشاندن :
حرارت اولیه روش گندزدایی آبهای مشروب بوده است این روش در اردوگاهها یا مواقعی که اشکالی در سیستم توزیع اب پیش آمده روش مناسبی برای گندزدایی مقادیر کم آب را به مدت 5 تا 20 دقیقه می جوشانند.
نکته قابل توجه اینست که جوشاندن آب باید شدید باشد. اگر آرام وبه مدت کوتاهی صورت گیرد چاره ساز نخواهد بود ضمنا" شرایط نگهداری نباید به گونه ای باشد که موجب آلودگی مجدد آن شود.

2-کلرزدن به آب :

کوزه گذاری:

کوزه گذاری بهترین راه گندزدایی چاههای آب بوده وبه راحتی انجام می گیرد برای اینکار ابتدا یک کوزه معمولی را که معادل 15- 12 لیتر آب گنجایش دارد تهیه کرد در سطح خارجی کوزه روزنه هایی ایجاد کرده ومقدار 25 تا 35 گرم از پودر پرکلرین را برداشته ودر یک سطل پلاستیکی محتوی آب گرم حل می نمائیم . سپس محلول حاصله را وارد کوزه کرده ومابقی آن را تا دهانه کوزه از آب پر می کنیم دهانه کوزه را محکم می بندیم. کوزه فوق را باید در عمق متری سطح آب آویزان نمائیم این کوزه قادر است آب چاهی را که روزانه معادل 1200 لیتر آب از آن برداشت می شود به مدت یک هفته ضدعفونی نماید نوع دیگری از کوزه وجود دارد که در آبهای با حجم بیشتر وجاری می توان استفاده نمود در این روش کوزه ای را با شرایط بالا تهیه کرده ودر دوطرف آن دو سوراخ با قطر 6 میلیمتر ایجاد می نمائیم سپس 75 گرم از پودر پرکلرین را با 3 لیتر ماسه مخلوط نموده و درون کوزه می ریزیم بقیه مراحل کار مانند کوزه قبلی می باشد از این قبیل کوزه ها می توان جهت گندزدایی آبهای جاری مانند قنات وچشمه و چاههای عمومی که میزان برداشت بیشتری دارند استفاده نمود.

استفاده از کلر مادر:
تهیه محلول کلر مادر جهت سالم سازی آب آشامیدنی در شرایط اضطراری وعدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم به شرح زیر می باشد:
-یک قاشق غذا خوری یا سه قاشق مربا خوری پودر هیپوکلریت کلسیم (پودر کلر) را با یک لیتر آب مخلوط کرده وبهم بزنید . محلول بدست آمده محلول یک درصد کلر یا کلر مادر است که باید در ظروف در بسته دور از نور نگهداری شود. (شیشه های مات ) برای ضد عفونی یک لیتر آب آشامیدنی باید هفت قطره توسط قطره چکان وارد آب مورد نظر نمود وپس از 30 دقیقه آنرا مصرف کرد.
نکته : هرخانواده می تواند کلر مادر رابرای خود تهیه کند یا این که هر چند روز یکبار برای دریافت محلول کلر مادرکه در مراکز بهداشت تهیه شده است مراجعه نموده وبه ازاء یک سطل پراز آب که برای آشامیدن استفاده می نمایند یک قاشق از محلول کلر مادر را وارد آب کرده بعد از بهم زدن پس از 30 دقیقه آنرا مصرف نماید.
استفاده از قرصهای گندزدایی کننده:
این قرصها معمولا"توسط امدادگران بین افراد مصیبت زده توزیع می گردد وبه ازاء 20 لیتر آب آشامیدنی یک قرص کلر کفایت می کند.

توضیح: کلر را می توان از مرکز بهداشت یا مأمورین بهداشت محیط مستقر در محل تحویل گرفت.

نکات لازم در خصوص حفاظت از چاه آب:
-یک نفر را جهت نگهداری چاه مشخص کنید.
-با حصارکشی دور چاه آن را در مقابل حیوانات محافظت کنید.
-استفاده از سطلهای خصوصی جهت برداشت آب از چاه را ممنوع کنید ویک سطل ثابت با طناب تهیه واز آن استفاده نمائید.
-یک سکویی که سطل روی آن قرار گیرد وبا زمین قرار نداشته باشد درست کنید.
-فاصله منابع آلوده کننده مانند توالتها باید ( حداقل 30 متر از چاه بوده و در پائین دست چاه قرار داشته و یک زمین زهکشی اطراف چاه احداث شود)
-یک پمپ دستی یا موتور پمپ در چاه نصب کنید و روی چاه را بپوشانید.
تمام معیارهای حفاظتی هدفشان پیشگیری از ورود موجودات موجود در مدفوع به آب است (در اثر تماس مستقیم ، یا با افتادن خاکهای آلوده به مدفوع در داخل آب و غیره.

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: سه شنبه 4 تير 1392 ساعت: 12:34

براي كاهش يا حذف مخاطرات ناشي از سيليس بايد بهترين راه حل ممكن را انتخاب واجرا نمود درصورتي كه نتوان بسرعت اينكار را انجام داد تا قبل از به اجرا در آمدن راه حل دائمي براي حفاظت كارگران بايد از روش هاي موقتي استفاده شود . روش های كاهش مخاطرات سيليس شامل موارد ذيل مي باشد.

1- جايگزيني : درصورت امكان نسبت به جايگزين كردن مواد كم خطر به جاي سيليس استفاده ميشود مثل جايگزين كردن ساچمه هاي فولادي به جاي شن در سند بلاست

2- استفاده از متدهاي مرطوب وسيستم آبپاشي :

اين كار را مي توان قبل از عمليات درمحل دپوي سنگ هاي معدني ( مثلاً درمحل فرآوري مواد اوليه شيشه يا سنگ كوبيها ) انجام داد وهمچنین می توان  درحين عمليات درمحل هايي كه گرد وغبار ايجاد مي شود مثل قسمت سنگ شكن يا قسمت ريختن موارد روي نوار نقاله ها سيستم آبپاشي نصب كرد ويا براي كارهايی که  دريل كاري سنگ انجام ميشود دركنار مته با سيستمي از آب استفاده نمود .

3- نصب تهويه موضعي : يكي از روشهاي زدودن گرد وغبار نصب تهويه موضعي درمحل ايجاد گرد وغبار مي باشد در تهويه عمومي چون گرد وغبار درمحيط پخش ميشود سپس از محيط خارج ميشود پس سيستم خوبي نمي باشد بنابراين حتماً بايستي از تهويه هاي موضعي استفاده نمود.

نگهداري وپايش سيستم تهويه به منظور جلوگيري از خراب شدن آن (در برخي از كارگاههادر قسمتهاي مختلف تهويه خرابي به وجود ميآيدويا از كارايي ان كاسته مي شود تا بازسازی سیستم تهويه گردوغبار در محيط كار پراكنده مي شود) 

- محصور كردن : دربعضي از مواقع در قسمتي که  گرد وغبار توليد ميشود ميتوان آنرا از بقيه قسمتها جدا كرد مثلا در قسمتي چند كارگر درمعرض گرد وغبار سنگ سمباده قرار دارند با جداكردن قسمت سنگ زني ميتوان تعداد كارگراندرمعرض را كم كرد .

- نظافت مرتب محيط كار : درمحلهايي كه گرد وغبارهاي معدني توليد ميشود گرد و غبار در كف كارگاه ووسايل وسطح كار مي نشيند با تردد افرادو وسايل نقليه گرد و غبار مجدداً درمحيط کار پراكنده ميشود . لذا می بایستی نظافت مرتب محيط كار با جارو هاي مكشي انجام گیردتا درحين نظافت نيز گردو غبار پراکنده نشود

 مانيتورينگ (پايش) :شامل پايش غلظت گردوغبار سيليس درمحيط كارو پايش سلامتی كارگران ميباشد .

پايش غلظت گرد وغبار : پس از انجام راه حل هاي كنترلي مي بايستي به نمونه برداري از هواي محيط كار پرداخت تا از طريق نتايج بدست آمده از نمونه برداري مطمئن بود كه گرد وغبار درحدايمن مي باشد (در شكل زير پمپ نمونه برداري به بدن كارگر وصل شده است)

پايش سلامتي كارگران: معاينات بدو استخدام . بررسي سابقه پزشكي شاغل ، معاينات فيزيكي با تاكيد ويژه روي دستگاه تنفسي باشد

 عكسبرداري قفسه سينه حتماً انجام شود . اگر سل ريوي يا هر بيماري ديگر ريوي درفرد بوده مشخص شود. واسپيرومتري نيز انجام شود (شامل VC ظرفيت حياتي ،FEV1 حجم بازده قوي در ثانيه اول) است.

معاينات دوره اي : ساليانه معاينات باليني و اسپيرومتري انجام ميشود وهر سه سال يكبار عكس راديوگرافي از قفسه سينه بعمل مي آيد .

- آموزش كارگران : كارگران مي بايستي در رمورد عوارض سيليس ، علايم بيماري و طريقه صحيح استفاده از وسايل حفاظت فردي و آموزش  ببینند                          

- به كارگران آموزش داده شود تا پس از كار با دستگاههاي مكنده لباس كار خود را تميز كنند .

- پس از اتمام كار دوش بگيرند.

-     شستن دستها قبل از غذا و كشيدن سيگار ( كشيدن سيگار نبايستي درمحيط آلوده به سيليس انجام شود چون كارگر براي اين كار بايستي ماسك تنفسي را كنار بزند . )

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: دوشنبه 3 تير 1392 ساعت: 2:09

سيليكوزيس يكي از خطرناكترين بيماريهاي پنوموكونیوزيس مي باشد ويك بيماري ناتوان كننده وغيرقابل برگشت و بيشتر اوقات باعث از كار افتادن ريه ها ومرگ ميشود.

بيماري در اثر تماس بيش از حد واستنشاق ذرات سيليس متبلور ( سيليكاي كريستالين ) بوجود مي آيد . در آمريكا نزديك به 2 ميليون نفر كارگر درمعرض جدي بيماري سيليكوزيس قرار دارند. انجمن ملي  ايمني و بهداشت حرفه اي آمريكا هر ساله بيش از 250 مرگ بيش از صدها از كار افتادگي گزارش مي كند . براي اين بيماري درمان وجود ندارد اما صد در صد قابل پيشگيري مي باشد. اگر كار فرما ،كارگران و پرسنل بهداشتي دست به دست هم دهند می توانندتماس با آنرا ( سيليس ) كاهش دهند .

سيليكوزيس چيست ؟ قبل از تعريف سيليكوزيس به تعريف گرد وغبار مي پردازيم

گرد وغبار : گرد وغبار عبارتست از ذرات بسيار ريز مواد جامد كه از عمليات مكانيكي نظير سائيدن تركانيدن خرد كردن شكستن مته كردن و از مواد اوليه و اصلی جدا شده وبصورت معلق در هوا پراكنده ميشود و ممكن است منشاء آلی   ( مثل گردوغبارگندم و ذرت ) يا منشاء معدني ناشي از سنگها و صخره هاي معدني  ايجاد مي شود .

كلاً بيماريهاي ناشي از گرد وغبار را پنوموكونيوزيس مي گويند.

گرد وغبارها از نظر بيماريزايي به دو گروه سمي و غيرسمي تقسيم مي شود.

گرد وغبارهای سمي ايجاد پنوموكونيوزهاي فيبروتيك می نماید مثل (آزبست سيليس زغال سنگ و)

گرد وغبارهاي غير سمي مثل گچ سيمان كربن كربنات كلسيم  و

سيليكوزيس : به بيماري ريوي ناشي از استنشاق ذرات قابل تنفس سيليس متبلور(سیلیکای کریستالین) گفته ميشود.

سيليس يا دي اكسيد سيليكون فراوان ترين ماده معدني در پوسته زمين است (فرمول شیمیایی آن    Sio2 می باشد) و به دوشكل آزاد وتركيبي   وجود دارد آزاد مثل كوارتز ( از جمله گرانيت ) فلينت ( سنگ چخماق) ، اوپال و سيليس تركيبي در  تالك وكائولن و ديده ميشود.

سيليس متبلور در كوارتز ، كريستوباليت وتريديميت ديده ميشود. این سه ماده در ترکیب یا در شکل قرار گیری اکسیژن و سیلیکون با یکدیگر فرق دارند اما دارای یک فرمول می باشند

 معمولاً كوارتز درشن وماسه و صخره ها   وجود دارد ، كريستوباليت  وتريديميت بطور طبيعي در گدازه هاي زمين يافت ميشوند وممكن است از حرارت دادن كوارتز يا سيليس آمورف بوجود آيند . سيليس آمورف متبلور نيست از اين رو نسبتاً بي خطر است و سبب  بيماري سيليكوز نمي شود.

چه مشاغلي درمعرض اين بيماري قرار دارند

1- كارگران معادن و استخراج سيليس  2- طراحي وحجاري سنگ  3- تونل سازان   4- كارگران صنايع شيشه   5- سفالگران  6- معدن كاران    7- ريخته گرها 8- سراميك سازان  9- سندبلاسترها   10- كارگران معدن توليد شن وماسه 11-کارگران ساختمانی(نماکاران ساختمان)

انواع سيليكوزيس : از نظر باليني شامل انواع مختلف سيليكوز مزمن يا كلاسيك ، تسريع شده يا تحت حاد و حاد مي باشد . اين حالات براساس علايم باليني ، شدت ومدت مواجهه با سيليس از يكديگر متمايز مي شوند.

سيليكوز كلاسيك ( مزمن ) Silicosis  Chronic or classical : اين بيماري دراثر مواجهه با گرد وغبارهايي كه بطور متوسط كمتر از 30 درصد كوارتز دارند درطي 20 تا 45 سال ايجاد ميشود.

از لحاظ راديوگرافي قفسه صدري به دونوع سيليكوز ساده وفيبروز شديد پيشرونده تقسيم ميشود . درنوع ساده لكه هاي مدور كوچك به نظر كمتر از 10 ميلي متر  معمولاً ( 1تا3 ميلي متر ) درنواحي فوقاني ريه بخوبي مشخص ميشود. سيليكوز ساده معمولاً بي علامت بوده ودارای اسپيرومتري نرمال مي باشد ومعاينه باليني قفسه سينه نیز نرمال است اما دربرخي افراد سرفه خلط دار شبيه برونشيت مشاهده ميشود .

 درنوع فيبروز شديد پيشرونده به علت اتصال اين لكه ها ، كدورت هاي ندولار ايجاد ميشود كه قطر آنها بيش از 10 ميلي متر است  ومعمولاً درلوب هاي فوقاني ريه بصورت منتشر ديده ميشود. معمولاً پيشروي این نوع سيلبكوز مزمن علیرغم قطع مواجهه متوقف نمي شود.به همین دلیل آنرا فیبروز شدید پیشرونده گویند در PMF ( فيبروز شديد پيشرونده ) علائم ريوي متفاوت بوده وممكن است از سرفه مزمن خلط دار تا تنگي نفس فعاليتي و نارسايي تنفسي متغیرباشد. اختلال در آزمونهاي عملكرد ريه ( اسپيرومتري )ديده مي شود

سيليكوز تسريع شده ( تحت حاد ) Accelerated Silicosis : اين بيماري معمولاً در اثر مواجهه با مقادير زياد گرد وغبارها حاوي 40 تا 80 درصد كوارتز درمدت 5 تا 15 سال ايجاد ميشود . دراين حالت اندازه ندول هاي فيبروزه كوچك تر از ندول هاي موجود در سيليكوز مزمن بوده فيبروز وسيع بيشتر به نواحي مياني ريه آسيب وارد مي كند. در سيليكوزيس تسريع شده علائم مشابه با PMF  ميباشد ولي بعلت مواجهه زياد با سيليس اين امر زودتر اتفاق مي افتد اين بيماري دربين كارگران توليد كننده پودر سيليس وسند بلاستر شايع تر است

سيليكوز حاد ( Acute Silicosis ): يكي از اشكال نادر سيليكوز است ودرمدت 1 تا 3 سال مواجهه شديد با گرد وغبارهاي پرغلظت سيليس ايجاد ميشود . كه به علت نارسايي شديد تنفسي سريعاً به مرگ بيمار منجر ميشود

بيماربا سرفه هاي تحريكي  بعضی مواقعَ خلط دار كاهش وزن ضعف و خستگي آغازو ،با پيشرفت بيماري به نارسايي تنفسي و نهايتاً مرگ منجر ميشود . برخلاف سيليكوزيس كلاسيك كه معاينه قفسه سينه چيز خاصي را نشان نمي دهد. در سيليكوزيس حاد معمولاً كراكل(نوعی صدا که از سمع ریه شنیده میشود) وجود دارد كه نشان دهنده تجمع مايع در آلوئولها وراههاي هوايي است .

گرد وغبارهاي سيليس كه وارد سيستم تنفسي ميشونداز نظر سايز به سه گروه تقسيم ميشوند

1-گرد وغبار با قطر 15-5 ميكرون به علت سنگيني درقسمتهاي فوقاني تنفسي ته نشين شده و با حركات  متناوب مژکها  به بيرون هدايت ميشوند( اگر گرد وغبار در محیط کار زیاد باشد

اين مژكها نمي توانندكار بيرون راندن گرد وغبارها را انجام دهند درنتيجه راههای هوائی توسط گرد وغبار  مسدود ميشود وباعث ایجاد)  dyspnea تنگی نفس) و سرانجام سبب خفگی شود).

2-ذراتي كه قطر آنها كمتر از 5/0 ميكرون باشد به علت سبكي با هواي بازدم به بيرون بر مي گردد

 3- ذرات 5 الي 5/0 ميكرون در ريه ته نشين مي شودوباعث ایجاد بیماری میشوند

مكانسيم عمل ( چگونگي بيماريزايي ):

در رابطه با چگونگی بیماری زایی گردوغبارهاسه نظریه وجود دارد که اکثر منابع علمی جدید نظریه سوم را قبول دارند بعضیاز منابع حتی اشاره ای به نظریه های  اول ودوم نکرده اند

نظريه اول(مكانيكي ):لبه هاي ذرات سيليس بعلت ناصافي تيزو برنده اند حبابچه هاي ريوي رازخم نموده باعث ايجاد بيماري ميشود

نظريه دوم(شيميايي):2Sio باآب توليداسيد سيليسيك مي نمايداسيد توليد شده باعث ايجاد بيماري ميشود

نظريه سوم (ايمونولوژيكي) نقش اصلي  بيماريزايي سيليكوز را ماكروفاژها برعهده دارند ذرات سيليس پس از بلع به وسيله ماكروفاژها درفاگوزوم  قرار ميگيرند وبه دليل برخورد فاگوروم با ليزوزم آنزيمهاي ليزوزمي آزاد ميگردند . آزاد شدن آنزيمهاي ليزوزمي باعث مرگ سلول ميشود تخريب ماكروفاژها سبب   رها شدن سيليس درسيتوپلاسم ميشود ذرات سيلس  آزاد شده بوسيله ماكروفاژها ی ديگر بليعده شده فرآيند تخريب ماكروفاژها مجدداً تكرار ميشود.اما اين سلولها  نيز ازبين رفته ويك واكنش مداوم خفيف را ايجاد مي كنندكه منجربه تشكيل اسكار(گره يا نودول) ميگردد.كه اكثراً اطراف راههاي هوايي انتهايي بوجود ميآيند.

عوامل موثر در ايجاد بيماري :

1- قطر ذرات : ذراتي که اندازه آنها 5/0 تا 5 ميكرون باشد قادر به ايجاد بيماري هستند

2- غلظت گرد وغبار : هرچه ميزان گرد وغبار بيشتر باشد امكان ابتلا بيشتر است

3- مدت تماس : هرچه طول مدت مواجهه بيشتر باشد امكان ابتلا به سيليكوزيس بيشتر خواهد بود.

4- ميزان فعاليت : هرچه ميزان فعاليت درمحيط آلوده بيشتر باشد تعداد تنفس بيشتر در نتيجه ذرات بيشتری وارد ريه ميشود.

5- ميزان حساسيت : هيچ مدركي دال بر وجود تفاوت درميان حساسيت بين افراد وجود ندارد با اينحال تماس قبلي با گرد وغبار و وجود بيماري سل وژنتيك ميزان حساسيت را افزايش ميدهد. 

معيارهاي تشخيص بيماري سيليكوزيس :

1- سابقه مواجهه كافي (مدت تماس طولاني باشد سيليس درمحيط كار بالاتر از حد استاندارد سيليكاي آزاد ومتبلور و قابل تنفس )

2- وجود تغييرات در راديوگرافي قفسه سينه

3- نبود بيماريهاي مقلد ( پنوموكونيوز ها- عفونتها تومورها و )

سل و سيليكوزيس : بعلت آسيب ديدن ماكروفاژها وسيستم ايمني دراثر گرد وغبار سيليس ، امكان ابتلا به بيماري سل افزايش مي يابد زيرا در حالت طبيعي پس از ورود ميكروب به ريه سيستم ايمني ميكروب رانابود مي كنند كه درصورت آسيب ديدن اين سيستم ميكروب ها به راحتي در ريه تكثير پيدا كرده باعث بيماري سل ميشوند عامل عفونت معمولاً مايكوباكتريوم توبركلوزيس است .

البته فاكتورهاي ديگری از جمله فراوانی كارگران درمحيط كار سوء تغذيه . شيوع گسترده عفونت دراجتماع نيزدر ایجاد بیماری سل  موثرند تب ، كاهش وزن خلط خوني از علائم اين عفونت هستند قابل اعتمادترين روش تشخيص ّبررسی مايكوباكتريومهاي موجود در خلط است

 

برچسب: نویسنده: نظام الدین منگلی زاده تاريخ: دوشنبه 3 تير 1392 ساعت: 2:03

صفحه بندی

خبرنامه